 |
|
เจ้าพนักงานท้องถิ่น ออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ จัดการเหตุรำคาญ เสียงรบกวน อย่างไร ไม่เสียงติดคุก ตาม ป.อ. มาตรา 157
|
เจ้าพนักงานท้องถิ่น ออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ จัดการเหตุรำคาญ เสียงรบกวน อย่างไร ไม่เสียงติดคุก ตาม ป.อ. มาตรา 157 *********************
เนื่องจากสภาพสังคมในปัจจุบัน มีความเจริญก้าวหน้า มีการประกอบอาชีพต่างๆมากมาย บางอาชีพก็ถูกกฎหมายจำกัด ในเรื่องการประกอบอาชีพ เพราะเป็นกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง กิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ พ.ศ. ๒๕๕๘ และบางกรณียังเกี่ยวข้องกับกฎหมายอื่นๆ เช่น พ.ร.บ. ควบคุมอาคารฯ หากเจ้าพนักงานท้องถิ่น ดำเนินการไม่ถูกต้อง จัดการไม่เป็นระบบ ตามหลักกฎหมาย ทำให้เกิดความเสียหายต่อผู้หนึ่งผู้ใด ย่อมมีความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ หรือ โทษทางวินัยข้าราชการได้ ดังนั้น ประเด็นสำคัญทางกฎหมายที่เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว คือ การออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ พิจารณาประกอบกับเรื่อง เหตุรำคาญ ตาม พ.ร.บ. สาธารณะสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๒๕ ในกรณีที่มีเหตุอันอาจก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ผู้อยู่อาศัยในบริเวณใกล้เคียงหรือผู้ที่ต้องประสบกับเหตุนั้นดังต่อไปนี้ ให้ถือว่าเป็นเหตุรำคาญ (๑) แหล่งน้ำ ทางระบายน้ำ ที่อาบน้ำ ส้วม หรือที่ใส่มูลหรือเถ้า หรือสถานที่อื่นใดซึ่งอยู่ในทำเลไม่เหมาะสม สกปรก มีการสะสมหรือหมักหมมสิ่งของมีการเททิ้งสิ่งใดเป็นเหตุให้มีกลิ่นเหม็นหรือละอองสารเป็นพิษ หรือเป็นหรือน่าจะเป็นที่เพาะพันธุ์พาหะนำโรค หรือก่อให้เกิดความเสื่อมหรืออาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ (๒) การเลี้ยงสัตว์ในที่หรือโดยวิธีใด หรือมีจำนวนเกินสมควรจนเป็นเหตุให้เสื่อมหรืออาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ (๓) อาคารอันเป็นที่อยู่ของคนหรือสัตว์ โรงงานหรือสถานที่ประกอบการใดไม่มีการระบายอากาศ การระบายน้ำ การกำจัดสิ่งปฏิกูล หรือการควบคุมสารเป็นพิษหรือมีแต่ไม่มีการควบคุมให้ปราศจากกลิ่นเหม็นหรือละอองสารเป็นพิษอย่างพอเพียงจนเป็นเหตุให้เสื่อมหรืออาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ (๔) การกระทำใด ๆ อันเป็นเหตุให้เกิดกลิ่น แสง รังสี เสียง ความร้อน สิ่งมีพิษความสั่นสะเทือน ฝุ่น ละออง เขม่า เถ้า หรือกรณีอื่นใด จนเป็นเหตุให้เสื่อมหรืออาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ (๕) เหตุอื่นใดที่รัฐมนตรีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
อุทาหรณ์ นาย ก. ขออนุญาตก่อสร้างบ้าน ในชุมชนหมู่บ้านจัดสรร แต่มีการดัดแปลงแบบบ้าน หมุนตัวอาคาร เพื่อก่อสร้างโรงซ่อมรถยนต์ (อาคารซ่อมรถยนต์ในบริเวณบ้านเพื่อพักอาศัย ผิดจากแบบที่ได้รับอนุญาต ระยะร่นอาคารไม่ถูกต้องตากฎหมาย ตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคารฯ) แต่โดยเจ้าพนักงานท้องถิ่น กองอนามัยฯ ได้มีการออกใบอนุญาตให้ประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ไปแล้ว โดยอาศัยเหตุผลในการออกใบอนุญาต คือ ผู้อยู่อาศัยอาคารพาณิชย์ ที่ติดกับสถานประกอบกิจการอู่ซ่อมรถยนต์(เดิม) ยืนยันว่าอู่ซ่อมรถยนต์ที่เคยอยู่ติดกันไม่เคยก่อเหตุเดือดร้อน รำคาญใดๆ เลย วิเคราะห์ประเด็น การออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ดังกล่าวเป็นไปตามหลักกฎหมาย หรือไม่?
๑. หากการดำเนินการในบริเวณบ้านพักอาศัย ที่ขออนุญาตก่อสร้าง เพื่อ “พักอาศัย” ซึ่งเจตนารมณ์ของกฎหมาย คำว่า เพื่อพักอาศัย คือ การอยู่อาศัยเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ไม่สามารถประกอบกิจการใดๆ รวมถึงกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพในบริเวณบ้านได้ ดังนั้น หากเจ้าพนักงานท้องถิ่นพิจารณาอนุญาตให้มีการดำเนินกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ในบริเวณบ้านที่ขออนุญาตก่อสร้างอาคาร “เพื่ออยู่อาศัย” กรณีดังกล่าวจึงขัดต่อ พ.ร.บ. ควบคุมอาคารฯ เป็นการใช้อาคารผิดประเภท กรณีจะต่างกับ กรณีใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ในบริเวณบ้านที่ขออนุญาตก่อสร้างอาคาร “เพื่อพาณิชย์” หรือ “เพื่อพาณิชย์ อาศัย” ซึ่งลักษณะของอาคาร คือเพื่อพาณิชย์ ได้ สรุป การจะพิจารณาออกใบอนุญาตให้มีการดำเนินกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ จึงต้องพิจารณา ในเรื่องของลักษณะของอาคาร เป็นเบื้องต้น หากดำเนินการไปโดยปราศจากการพิจารณาประเด็นดังกล่าว ย่อมส่งผลกระทบ และความเสียหายต่อผู้อยู่อาศัยบริเวณข้างเคียง และ เจ้าพนักงานท้องถิ่น จะมีความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ ได้
๒. หากมีการออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ก่อนก่อสร้างอาคารแล้วเสร็จ และผลตรวจสอบอาคาร ก่อสร้างผิดแบบ ระยะร่นไม่เป็นไปตามกฎหมาย เจ้าพนักงานท้องถิ่น ก็จะมีความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ ได้เช่นกัน
๓. การพิจารณาออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ โดยอาศัยการสำรวจผู้อยู่อาศัยอาคารพาณิชย์ ที่ติดกับสถานประกอบกิจการอู่ซ่อมรถยนต์(เดิม) ยืนยันว่าอู่ซ่อมรถยนต์ที่เคยอยู่ติดกันไม่เคยก่อเหตุเดือดร้อน รำคาญใดๆ เลย เพื่อนำมาออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ สถานที่แห่งใหม่ ในหมู่บ้านจัดสรร อันเป็นสถานที่ต่างกันโดยหลักจะไม่สามารถนำมาเทียบเคียงใดๆ เพราะ สภาพแวดล้อมต่างกัน กล่าวคือ สถานที่เดิมเป็นอาคารพาณิชย์ ติดถนนใหญ่ ทุกๆคนสามารถทำการพาณิชย์และอยู่อาศัยได้ ส่วนสถานที่ใหม่ เป็นในบริเวณหมู่บ้านจัดสรร เป็นสถานที่เพื่ออยู่อาศัยเท่านั้น โดยทั่วไปจะไม่เสียงดัง จากการซ่อมรถยนต์ในหมู่บ้านจัดสรร ดังนั้นแม้ชื่อของหมู่บ้านจะเป็นชื่อเดียวกัน แต่บริบทของสถานที่ต่างกัน จึงนำหลักดังกล่าวมาประกอบการพิจารณาไม่ได้ ดังนั้น เจ้าพนักงานท้องถิ่น ก็จะมีความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ ได้เช่นกัน ๔. กรณีการเปิดอู่ซ่อมรถยนต์ นั้นเป็นเหตุรำคาญหรือไม่ อันคำว่าเหตุรำคาญ คือ เหตุอันอาจก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ผู้อยู่อาศัยในบริเวณใกล้เคียงหรือผู้ที่ต้องประสบกับเหตุนั้นดังต่อไปนี้ ให้ถือว่าเป็นเหตุรำคาญ ดังนั้น เมื่อพิจารณาตามหลักกฎหมาย การเปิดอู่ซ่อมรถยนต์ เป็นการกระทำใดๆ ตามมาตรา ๒๕ (๔) อันเป็นเหตุให้เกิดกลิ่น แสง รังสี เสียง ความร้อน สิ่งมีพิษความสั่นสะเทือน ฝุ่น ละออง เขม่า เถ้า หรือกรณีอื่นใด จนเป็นเหตุให้เสื่อมหรืออาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ กฎหมาย ให้ถือว่าเป็นเหตุรำคาญ ไม่จำต้องนำเรื่องอื่นๆ มาวินิจฉัยประกอบ เช่น จะต้องนำเครื่องวัดระดับเสียงมาวัดก่อน เพื่อพิจารณาว่า “เสียง” ดังกล่าวเป็นเหตุรำคาญหรือไม่ เหตุผล เพราะ เสียง คือ ผลของการกระทำ ไม่ใช่ต้นเหตุของการกระทำ ซึ่งคำว่า “เหตุรำคาญ” คือต้นเหตุของการกระทำ ดังนั้นจึงไม่จำต้องนำผลของการกระทำ คือ การซ่อมรถยนต์ แล้วเกิดเสียงดัง จะต้องถึงขนาดเป็นเสียงรบกวนหรือไม่ มาวินิจฉัยกลับไปยังต้นเหตุ ว่าเป็นเหตุรำคาญ หรือไม่เป็นเหตุรำคาญ เพราะ เมื่อเกิดเสียงขึ้นแล้วกฎหมายให้ถือว่าเป็นเหตุรำคาญ อันเหตุอันอาจก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ผู้อยู่อาศัยในบริเวณใกล้เคียงหรือผู้ที่ต้องประสบกับเหตุนั้น หรืออาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพ ดังนั้นหากเจ้าพนักงานท้องถิ่น จะนำ ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติฉบับที่ ๒๙ (พ.ศ. ๒๕๕๐)เรื่อง ค่าระดับเสียงรบกวน มาประกอบเพื่อนำผลของค่าระดับเสียง มายืนยันว่า ไม่เป็นเหตุรำคาญ ย่อมเป็นการผิดหลักกฎหมาย เพราะตามประกาศเจตนารมณ์ของกฎหมายให้ถือว่าเป็น “เสียงรบกวน” มิได้บัญญัติให้ “เป็นเหตุรำคาญ” อันจะส่งผลให้เป็นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ อันจะมีความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ ได้เช่นกัน
ทุกปัญหาย่อมมีทางออก อย่ารอให้ถูกฟ้องเป็นคดีความ? ดังนั้นหากเจ้าพนักงานท้องถิ่น มีการออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพไปแล้วก็ยังสามารถเพิกถอนในอนุญาตดังกล่าวได้โดยชอบด้วยกฎหมาย จะได้ไม่ถูกฟ้องคดีเป็นความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ คือ ใช้อำนาจตาม มาตรา ๖๐ แห่ง พ.ร.บ. การสาธารณะสุขฯ มาตรา ๖๐ เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจออกคำสั่งเพิกถอนใบอนุญาตเมื่อ ปรากฏว่าผู้รับใบอนุญาต (๑) ถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตตั้งแต่สองครั้งขึ้นไปและมีเหตุที่จะต้องถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตอีก (๒) ต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่าได้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ (๓) ไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติไม่ถูกต้องตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวง หรือข้อกำหนดของท้องถิ่นที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ หรือเงื่อนไขที่ระบุไว้ในใบอนุญาตในเรื่องที่กำหนดไว้เกี่ยวกับการประกอบกิจการตามที่ได้รับใบอนุญาต และการไม่ปฏิบัติหรือการปฏิบัติไม่ถูกต้องนั้นก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อสุขภาพของประชาชนหรือมีผลกระทบต่อสภาวะความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของประชาชน
ตัวอย่างแนวปฏิบัติ เช่น เจ้าพนักงานท้องถิ่น สามารถออกคำสั่ง เพิกถอนใบอนุญาต ตามมาตรา ๖๐ แห่ง พ.ร.บ. การสาธารณะสุขฯ เช่น ออกคำสั่งตาม มาตรา ๖๐ (๓) โดยต้องให้เหตุผลทางกฎหมายไว้อย่างชัดเจน เพราะเป็นคำสั่งทางปกครอง (๓) ไม่ปฏิบัติหรือปฏิบัติไม่ถูกต้องตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวง หรือข้อกำหนดของท้องถิ่นที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ หรือเงื่อนไขที่ระบุไว้ในใบอนุญาตในเรื่องที่กำหนดไว้เกี่ยวกับการประกอบกิจการตามที่ได้รับใบอนุญาต และการไม่ปฏิบัติหรือการปฏิบัติไม่ถูกต้องนั้นก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อสุขภาพของประชาชนหรือมีผลกระทบต่อสภาวะความเป็นอยู่ที่เหมาะสมกับการดำรงชีพของประชาชน ดังนั้น หากเจ้าหน้าที่ไม่ตัดสินใจให้เด็ดขาด โดยใช้อำนาจตามกฎหมายดำเนินการกับผู้ประกอบกิจการ ที่บางกรณีเห็นว่าได้มีการออกใบอนุญาตกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพไปแล้ว คิดว่าแก้ไขไม่ได้แล้ว ปล่อยเลยตามเลย เจ้าพนักงานท้องถิ่นอาจถูกมองโดยสายตาของกฎหมายว่า “เป็นการเอื้อประโยชน์ต่อผู้อื่น โดยมิชอบด้วยกฎหมาย” ท่านอาจจะถูกฟ้องเป็นคดีความ อันเป็นความผิดตาม ป.อ. ๑๕๗ และมีโทษทางวินัยข้าราชการ อีกด้วย.
โปรดติดตามวิเคราะห์ประเด็นปัญหาและแนวปฏิบัติ ทำอย่างไรให้ถูกต้องตามกฎหมาย ในตอนต่อไป. |