เรื่องการออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคารที่มีระยะถอยร่นจากแนวเขตทางสาธารณะไม่เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดเป็นการออกใบอนุญาตโดยมิชอบด้วยกฎหมาย

คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ.๒๑๒/๒๕๕๒
สาระสำคัญ
ผู้ฟ้องคดีซึ่งเป็นผู้พักอาศัยในบริเวณใกล้เคียงกับอาคารพาณิชย์ฟ้องว่า นายกเทศมนตรี (ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕) ออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร ค.ส.ล. ๒ ชั้น ให้แก่ผู้ร้องสอด โดยมีระยะร่นของแนวอาคารจากถนนโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย กล่าวคือ เขตที่ดินด้านทิศเหนือของผู้ร้องสอดจดทางสาธารณะประโยชน์ที่เป็นทางเข้าออกตลาดหนองบัวและใช้ในการสัญจรจากถนนชยางกูร ซึ่งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของที่ดินแปลงที่ขออนุญาตก่อสร้างอาคาร ทางดังกล่าวมีความกว้าง ๑๐ เมตร ดังนั้น อาคารของผู้ร้องสอดต้องถอยร่นระยะแนวอาคารให้เป็นไปตามข้อ ๔๑ วรรคสอง (๒) ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๕ (พ.ศ.๒๕๔๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ เมื่อคำนวณตามขนาดความกว้างของทางสาธารณะแล้วจะต้องร่นระยะประมาณ ๑ เมตร จากแนวถนน แต่ตามแบบแปลนที่ขออนุญาตก่อสร้างมีระยะร่นของอาคารเพียง ๐.๕ เมตร ผู้ฟ้องคดีได้ขอให้ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕ เพิกถอนใบอนุญาตฉบับดังกล่าว แต่เทศมนตรี (ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔) ซึ่งทำการแทนผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๕ ยืนยันไม่เพิกถอนใบอนุญาตดังกล่าว โดยอ้างว่าทางสาธารณะดังกล่าวมิได้ใช้ประโยชน์ในการสัญจร จึงไม่เข้าข่ายบังคับตามกฎกระทรวงฉบับดังกล่าว ศาลปกครองสูงสุด วินิจฉัยว่า เมื่อพิจารณาจากรูปแบบจำลองแผนที่ที่ได้รับอนุญาตก่อสร้างอาคารปรากฎว่า ทิศตะวันตกและทิศใต้ติดต่อกับที่ดินของผู้อื่น ส่วนทิศตะวันออกติดต่อกับถนนชยางกูร และทิศเหนือติดต่อกัยทางสาธารณประโยชน์ไม่มีชื่อเรียกซึ่งใช้เป็นทางเข้าตลาดสด อีกทั้ง ผู้ถูกฟ้องคดีทั้งหกชี้แจงเป็นหนังสือสรุปว่าไม่มีชืี่อดังกล่าวอยู่ในความรับผิดชอบของเทศบาล เป็นทางที่เจ้าของโครงการตลาดสดก่อสร้างไว้และได้จดแจ้งต่อเจ้าพนักงานที่ดินว่าเป็นทางสาธารณประโยชน์ ซึ่งมีความกว้าง ๑๐ เมตร ซึ่งจากพยานหลักฐานต่างๆอนุมานได้ว่ามีการอุทิศถนนทางเข้าตลาดสดเป็นถนนสาธารณะโดยปริยายแล้ว ประกอบกับเมื่อถนนดังกล่าวมีการเปิดหรือยอมให้ประชาชนเข้าไปใช้เป็นทางสัญจร ถนนดังกล่าวจึงเป็นถนนสาธารณะตามนิยามในข้อ ๑ ของกฎกระทรวง ฉบับที่ ๕๕ (พ.ศ.๒๕๔๓) ฯ เมืี่อถนนทางเข้าตลาดสดเป็นถนนสาธารณะและมีความกว้าง ๑๐ เมตร ผู้ขออนุญาตก่อสร้างอาคารจึงต้องร่นแนวอาคารห่างจากแนวเขตทางเข้าตลาดสดอย่างน้อย ๑ ใน ๑๐ ของความกว้างของทางเข้าตลาดสดตามข้อ ๔๑ วรรคสอง ของกฎกระทรวงฉบับเดียวกัน ดังนั้นผู้ขออนุญาตก่อสร้างอาคารจะต้องร่นแนวอาคารห่างจากแนวทางเข้าตลาดสดอย่างน้อย ๑ เมตร เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าผู้ขออนุญาตก่อสร้างอาคารยื่นแผนผังบริเวณและแบบแปลนก่อสร้างที่แสดงแนวถอยร่นอาคารห่างจากแนวถนนทางเข้าตลาดสดเพียง ๐.๕ เมตร กรณีจึงเป็นกานรไม่ปฎิบัติตามกฎหมายข้างต้น ฉะนั้น การทีี่ผู้ถูกฟ้องคดีที่ ๔ ออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคารตามคำขอดังกล่าวจึงเป็นการออกใบอนุญาตโดยมิชอบ พิพากษาให้เพิกถอนใบอนุญาตก่อสร้างอาคารฉบับพิพาท

หลักกฎหมาย/บรรทัดฐานที่เกี่ยวข้อง
การก่อสร้างอาคารพาณิชย์ซึ่งอยู่ติดกับทางสาธารณที่มีขนาดกว้าง ๑๐ เมตร จะต้องร่นแนวอาคารห่างจากแนวเขตทางสาธารณะอย่างน้อย ๑ ใน ๑๐ ของความกว้างของถนนสาธารณะ คืออย่างน้อย ๑ เมตร ทั้งนี้ ตามข้อ ๔๑ วรรคสอง (๒) ของกฎกระทรวงฉบับที่ ๕๕ (พ.ศ.๒๕๔๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. ๒๕๒๒ ดังนั้น การที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นออกใบอนุญาตก่อสร้างอาคารให้แก่ผู้ยื่นคำขอทั้งที่แบบแปลนมีระยะถอยร่นระหว่างอาคารที่จะก่อสร้างกับแนวเขตทางสาธารณะเพียง ๐.๕ เมตร จึงเป็นการออกคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย