 |
|
ประวัติศาสตร์ของรัฐธรรมนูญ แบ่งออกเป็น 4 ยุค
|
ตามประวัติศาสตร์ของรัฐธรรมนูญ แบ่งออกเป็น ๔ ยุค ดังนี้ ยุคที่ ๑ หรือยุคแรก เกี่ยวกับการก่อตั้งระบอบการเมือง และองค์กรทาง การเมืองโดยตรง เช่น รัฐธรรมนูญอเมริกันที่ประกาศใช้ตอนแรกสุดในปี ๑๗๕๗ กล่าวถึง “สหรัฐอเมริกา” เป็นสหรัฐเกิดจากการรวมของรัฐ ๑๓ รัฐ มีประมุข คือ ประธานาธิบดี ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยอ้อม และมีสภาคองเกรส ๒ สภา รวมทั้ง มีการจัดตั้งศาล ไม่มีบทบัญญัติในเรื่องอื่น โดยยุคแรกนี้ เป็นรัฐธรรมนูญสหรัฐอเมริกา ที่นายจอร์จ วอชิงตัน และคณะ ๕๕ คน ร่วมกันจัดทําขึ้น ซึ่งมีแต่เรื่องบทบัญญัติว่าด้วยรัฐ ประมุขของรัฐ องค์กรนิติบัญญัติ องค์กรบริหาร และองค์กรตุลาการ ไม่ได้ กล่าวถึงเรื่องสิทธิและเสรีภาพประชาชน เป็นเหตุให้นายจอร์จ วอชิงตัน ต้องเดินสาย รณรงค์ให้มลรัฐทั้ง ๑๓ รัฐ แถลงรับรองรัฐธรรมนูญฉบับนี้ก่อน แล้วจึงมาแก้ไขเพิ่มเติม เรื่องสิทธิและเสรีภาพเข้ามาในภายหลัง ยุคที่ ๒ เกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพของประชาชน ชาวสหรัฐอเมริกาเกิน ๙ มลรัฐ ใน ๑๓ มลรัฐ มีมติในสภาให้สัตยาบันรับรองรัฐธรรมนูญ หลังจากนั้น มีการเสนอแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญเพิ่มหมวดบทบัญญัติสิทธิและเสรีภาพทันที ๑๐ ฉบับ ดังนั้น รัฐธรรมนูญในยุคนี้ จึงมีการกําหนดในเรื่องรูปแบบของรัฐ ระบอบการปกครอง และระบบรัฐบาล ตลอดจนองค์กรทางการเมืองทั้งหลาย และกําหนดเรื่องที่ ๒ เรื่อง การรับรองและคุ้มครองสิทธิกับเสรีภาพของประชาชน ยุคที่ ๓ เกี่ยวกับอุดมการณ์ทางการเมือง สังคม และเศรษฐกิจ ต่อมา หลังสงครามโลกครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ สิ้นสุดลง เริ่มมีการกล่าวถึงอุดมการณ์ทาง การเมือง ทางเศรษฐกิจ ทางสังคมไว้ในรัฐธรรมนูญ เช่น รัฐธรรมนูญไอร์แลนด์ เรียกว่า “แนวนโยบายแห่งรัฐ” หรือ “State policy” หรือ “นโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ” และ รัฐธรรมนูญอินเดีย ที่หลังจากประกาศเอกราชจากสหราชอาณาจักร ก็มีการกําหนด แนวนโยบายแห่งรัฐในรัฐธรรมนูญ โดยท่านอาจารย์หยุด แสงอุทัย ซึ่งเป็นเลขาธิการสภา ร่างรัฐธรรมนูญในปี ๒๔๙๐ ก็หยิบยืมแนวคิดนี้มาเขียนเป็นแนวนโยบายแห่งรัฐ ในรัฐธรรมนูญปี ๒๔๙๒ แล้วเขียนเรื่อยมากระทั่งถึงปัจจุบันในปี ๒๕๖๐ เนื้อหาส่วนนี้ เป็นการประกาศอุดมการณ์ทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม เช่น ประกาศว่าจะพิทักษ์ รักษาระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือประกาศว่า มีระบบ เศรษฐกิจแบบเสรี ที่เน้นการคุ้มครองความเป็นธรรม แม้การประกาศนี้ ไม่มีสภาพบังคับ โดยตรง แต่ก็เป็นการแสดงรากฐานบนความคิดทางการเมือง ความคิดทางเศรษฐกิจ รวมทั้งความคิดทางสังคม บทบัญญัติลักษณะนี้ไม่มีทุกประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกัน และญี่ปุ่น ยุคที่ ๔ ยุคปัจจุบัน มีการใส่เรื่องสําคัญทั้ง ๓ ยุค ในรัฐธรรมนูญ โดยเฉพาะ ความคิดทางการเมือง ความคิดทางเศรษฐกิจ และความคิดทางสังคม วัตถุประสงค์ ในการใส่เรื่องการเมือง เศรษฐกิจ สังคมลงไปในรัฐธรรมนูญนั้น เพราะไม่ต้องการให้ มีการเปลี่ยนแปลงแนวคิด หากมีการเปลี่ยนผ่านรัฐบาล เนื่องจากการแก้ไขรัฐธรรมนูญ นั้นดําเนินการได้ยาก หรือบางครั้งเป็นเรื่องที่สําคัญมาก กระทั่งต้องเอาเรื่องดังกล่าวมา ใส่ในรัฐธรรมนูญ อาทิ เรื่องของท้องถิ่น ประเทศแรกที่เอาเรื่องท้องถิ่นหรือการกระจาย อํานาจมาใส่ในรัฐธรรมนูญ คือ ประเทศในแถบลาตินอเมริกา หรือเรื่องสิ่งแวดล้อม ที่ภายหลังมีการแก้ไขเพิ่มเติมใส่ในรัฐธรรมนูญของฝรั่งเศส
วิชา คำบรรยายกฏหมายรัฐธรรมนูญ (ศอ.ดร.บวรศักดิ์ อุวรรณโณ) ครั้งที่ ๑ สมัยที่ ๗๖
|