1. แบ่งแยกประเภทของกฎหมายตามลักษณะการใช้ คือคำนึงถึงการใช้กฎหมายเป็นหลัก การแบ่งตามวิธีนี้ได้แบ่งกฎหมายออกเป็น 2 ประเภท คือ

• กฎหมายสารบัญญัติ คือกฎหมายที่บัญญัติว่าการกระทำใดเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ เช่น ประมวลกฎหมายอาญาซึ่งถือว่าเป็นกฎหมายมหาชน หรือถ้าเป็นกฎหมายที่บัญญัติถึงสิทธิและหน้าที่ของบุคคล เช่น ประมวลกฎหมายแพ่งฯ เป็นต้น ถือว่าเป็นกฎหมายเอกชน
• กฎหมายวิธีสบัญญัติ คือกฎหมายที่กำหนดว่าเมื่อมีการกระทำความผิดเกิดขึ้นตามกฎหมายสารบัญญัติแล้ว จะนำตัวผู้กระทำความผิดมาลงโทษได้อย่างไร เช่น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง เป็นต้น ซึ่งทั้งหมดถือว่าเป็นกฎหมายมหาชน เพราะถือว่าเป็นเรื่องการดำเนินการของรัฐ

2. แบ่งแยกประเภทของกฎหมายตามข้อความของกฎหมาย มีนักกฎหมายหลายท่านเรียกว่าแบ่งตามลักษณะความสัมพันธ์ของคู่กรณี การแบ่งตามวิธีนี้ได้แบ่งกฎหมายออกเป็น 3 ประเภท คือ

• กฎหมายเอกชนได้แก่กฎหมายที่กำหนดสิทธิหน้าที่ และความสัมพันธ์ระหว่างเอกชนต่อเอกชน หรือรัฐหรือหน่วยงานของรัฐ เมื่อรัฐหรือหน่วยงานของรัฐลดตัวมาเท่าเอกชน เป็นกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของเอกชน เช่น ซื้อขาย เช่าทรัพย์ ได้แก่ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ได้มีอาจารย์บางท่านมีความเห็นว่าเป็นกฎหมายเอกชน แต่ แนวโน้มในปัจจุบันนี้เห็นจะเป็นกฎหมายมหาชน
• กฎหมายมหาชนได้แก่กฎหมายที่บัญญัติถึงความสัมพันธ์ระหว่างรัฐหรือหน่วยงานของรัฐ เพื่อจัดระเบียบภายในรัฐ เช่น กฎหมายรัฐธรรมนูญ กฎหมายปกครอง และกฎหมายเศรษฐกิจการคลัง เป็นต้น นอกจากนั้นกฎหมายมหาชน ยังได้แก่กฎหมายที่บัญญัติการกระทำใดว่าเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้ เช่น ประมวลกฎหมายอาญาและประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เป็นต้น สำหรับประมวลกฎหมายอาญานั้น บางประเทศไม่ถือว่าเป็นกฎหมายมหาชน และกล่าวว่าถ้าเป็นกฎหมายมหาชนก็ถือว่าเป็นกฎหมายมหาชนที่มีลักษณะพิเศษ
• กฎหมายระหว่างประเทศ คือกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่มีอยู่โดยจารีตประเพณีหรือความตกลงระหว่างประเทศ แบ่งออกเป็น 3 สาขา คือ กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง คดีบุคคลและคดีอาญา

                    นักนิติศาสตร์บางท่านได้แบ่งออกโดยพิจารณากฎหมายว่า กฎหมายใดมุ่งถึงประโยชน์สาธารณะ กำหนดความสัมพันธ์ระหว่างองค์กรของรัฐ หรือองค์กรของรัฐกับเอกชน และสถานะของคู่กรณีว่าไม่เท่าเทียมกัน กฎหมายนั้นเป็นกฎหมายมหาชน และกฎหมายใดมุ่งถึงประโยชน์ระหว่างเอกชนในฐานะเท่าเทียมกัน กฎหมายนั้นเป็นกฎหมายเอกชน