ทฤษฎีเจตนา(Vorsatztheorie)
เจตนาเป็นเรื่องภายในจิตใจของผู้กระทำ ตามทฤษฎีนี้ การที่ผู้กระทำจะต้องรับผิดในทางอาญานั้น ในส่วนของเจตนาแยกองค์ประกอบได้สองส่วน คือ ส่วนรู้องค์ประกอบความผิด(ภายนอก) กับส่วนรู้ว่าไม่มีเหตุที่ตนสามารถกระทำได้ ทฤษฎีเจตนา เห็นว่า องค์ประกอบส่วนที่ว่าด้วยเหตุที่ผู้กระทำความผิดไม่อาจกระทำได้ เป็นองค์ประกอบในทางปฏิเสธขององค์ประกอบความผิด ตามทฤษฎีนี้ยังเห็นว่าผู้กระทำนั้นมีเจตนาที่กระทำผิด แต่ไม่ควรตำหนิผู้กระทำหรือตำหนิผู้กระทำไม่ได้ เพราะเหตุว่าเขาสำคัญผิด ซึ่งตามประมวลกฎหมายอาญาของไทย บัญญัติไว้ในมาตรา ๖๒ ดังนั้นการที่ผู้กระทำเขาเข้าใจว่าเขากระทำได้ อันเป็นกรณีเข้าใจองค์ประกอบความผิดในทางปฏิเสธ เป็นกรณีที่ผู้กระทำไม่รู้ในส่วนที่ไม่รู้ว่าเขากระทำไม่ได้ ผู้กระทำไม่รู้เพราะสำคัญผิด แต่ยังถือว่าเขามีเจตนา เพียงแต่ตำหนิเขาไม่ได้ ส่วนในวรรคที่สอง มาตรา ๖๒ ยังใช้ทฤษฎีเจตนา หมายความว่าผู้กระทำมีเจตนากระทำ แต่ที่เขาสำคัญผิด กฎหมายก็ยังไม่เอาผิดในฐานเจตนา แต่ด้วยเหตุเพราะผู้กระทำประมาทไม่ใช้ความระมัดระวังในการคิดจึงสำคัญผิด (คิดโดยประมาท) ผู้กระทำจึงต้องรับผิดในฐานประมาท
