การพยายามกระทำความผิด ประมวลกฎหมายอาญามาตรา มาตรา 80 | ศูนย์รวมข้อมูลกฎหมาย เตรียมสอบ 3 สนาม ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

การพยายามกระทำความผิด
ประมวลกฎหมายอาญามาตรา มาตรา 80 บัญญัติว่า “ผู้ใดลงมือกระทำความผิดแต่กระทำไปไม่ตลอด หรือกระทำไปตลอดแล้วแต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล ผู้นั้นพยายามกระทำความผิด
ผู้ใดพยายามกระทำความผิด ผู้นั้นต้องระวางโทษสองในสามส่วนของโทษที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้น”
หลักเกณฑ์ มีข้อต้องพิจารณาดังต่อไปนี้
1. ผู้กระทำต้องมีเจตนากระทำความผิด
2. การกระทำนั้นจะต้องพ้นขั้นตระเตรียมการจนถึงขั้นลงมือ...กระทำความผิด
3. แต่การกระทำไม่บรรลุผล เนื่องจาก กระทำไม่ตลอด หรือกระทำไปตลอดแล้วแต่การกระทำไม่บรรลุผล
การจะเป็นพยายามกระทำความผิดตามมาตรา 80 การกระทำนั้นจะต้องพ้นขั้นตระเตรียมการจนถึงขั้นลงมือกระทำความผิด เช่น
คำพิพากษาฎีกา 1451/2531
จำเลยที่ 1 ขับรถจักรยานยนต์มาดักยิง ศ. เมื่อ ส. ขับรถปิกอัพมาถึงที่เกิดเหตุ จำเลยที่ 1 เข้าใจว่าเป็น ศ. เพราะไม่รู้จักมาก่อนจึงจ้องปืนเล็งไปยัง ส. โดยมีเจตนาฆ่าโดยไตร่ตรองแต่ ส. โบกมือให้ทราบว่าตนมิใช่ ศ. จำเลยที่ 1 จึงไม่ได้ยิง ดังนี้เป็นการลงมือกระทำความผิดแล้วแต่กระทำไม่ตลอด จำเลยที่ 1 มีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 289 (4) ,80
ข้อสังเกต ความผิดในข้อหาเจตนาฆ่าผู้อื่นโดยใช้อาวุธปืนการกระทำนั้นจะเข้าขั้นลงมือเมื่อผู้กระทำได้ใช้อาวุธปืนจ้องไปยังผู้เสียหาย โดยไม่ต้องพิจารณาว่าในขณะนั้นปืนขึ้นนกหรือนิ้วมือของจำเลยจะแตะอยู่ในไกปืนแล้วหรือไม่
ถ้าเพียงแต่ควักปืนออกจากกระบอกปืนยังไม่พ้นเอว ยังไม่หันมาทางผู้เสียหาย และยังไม่ทันยกปืนขึ้นเล็งถือว่ายังไม่ได้ลงมือฆ่า แต่อยู่ในขั้นตระเตรียมการที่ไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นความผิด สำหรับความผิดฐานพยายามฆ่าผู้อื่น เช่น
คำพิพากษาฎีกาที่ 1647/2512
จำเลยมาพบผู้เสียหายที่บ่อน้ำ ผู้เสียหายพูดกับจำเลยว่า ทำร้ายหลานชายผู้เสียหายซึ่งเป็นใบ้ จำเลยไม่พอใจผู้เสียหายและพูดว่าเดี๋ยวยิง ผู้เสียหายท้าให้ยิง จำเลยจึงควักปืนออกมา ปากกระบอกปืนเพิ่งพ้นจากเอวยังไม่ทันหันมาทางผู้เสียหาย ก็ถูกผู้เสียหายแย่งไปได้ การที่จำเลยชักปืนออกมาเป็นเพียงเตรียมการเอาปืนออกมาเท่านั้นยังไม่ถึงขั้นลงมือ การที่จำเลยเพียงแต่ชักปืนออกมายังไม่พ้นจากเอว จำเลยอาจทำท่านขู่ก็ได้ พฤติการณ์ยังไม่พอฟังว่าจำเลยมีเจตนนาฆ่า การกระทำของจำเลยจึงยังไม่เป็นการพยายามกระทำความผิด
แต่ในกรณีที่จำเลยยกปืนที่บรรจุกระสุนซึ่งพร้อมที่จะยิงได้จ้องไปยังผู้เสียหายโดยมีเจตนาที่จะยิง จำเลยก็มีความผิดฐานพยายามฆ่าผู้อื่นแล้ว
คำพิพากษาฎีกาที่ 147/2504 (ประชุมใหญ่)
การที่จำเลยยกปืนที่พร้อมจะยิงได้จ้องไปทางเจ้าพนักงานตำรวจซึ่งกำลังกอดปล้ำจับกุม พวกของจำเลยโดยเจตนาที่จะยิง แม้ยังไม่ทันขึ้นนกปืนก็ตาม ก็เป็น พยายามกระทำความผิดฐานฆ่าเจ้าพนักงานผู้กระทำการตามหน้าที่แล้ว เพราะการลงมือยิงได้เริ่มต้นขึ้นแล้วตั้งแต่ยกปืนที่พร้อมจะยิง ได้เล็งไปยังเป้าหมาย
คำพิพากษาฎีกาที่ 1746/2518
การที่จำเลยยกปืนที่บรรจุกระสุนซึ่งพร้อมที่จะยิงได้จ้องไปยังผู้เสียหายโดยมีเจตนาที่จะยิง แต่มีผู้ร้องห้ามและเข้ากอดจำเลยไว้ ประกอบกับผู้เสียหายวิ่งหนีเสียทัน แม้จะไม่ได้ความชัดว่าปืนนั้นได้ขึ้นนกแล้วหรือยัง หรือนิ้วมือจำเลยแตะอยู่ในไกปืนพร้อมที่จะยิงได้แล้วหรือไม่ จำเลยก็มีความผิดฐานพยายามฆ่าผู้อื่นแล้ว
ในกรณีที่จำเลยเอายาเบื่อหนูใส่ลงในโอ่งน้ำแล้วนั้น ถือว่าการกระทำของจำเลยนั้นใกล้ชิดต่อผลแล้วเป็นพยายามกระทำความผิดแล้ว ไม่ใช่อยู่ในขั้นตระเตรียมการ (ฎ.2143/2536)
คำพิพากษาฎีกาที่ 2143/2536
จำเลยเอาเบื่อหนูใส่ลงในโอ่งน้ำดื่มของผู้เสียหายโดยมีเจตนาฆ่าผู้เสียหาย แต่ผู้เสียหายทราบเสียก่อนไม่ยอมดื่มน้ำดังกล่าว ผู้เสียหายจึงไม่ถึงแก่ความตาย การกระทำของจำเลยเข้าลักษณะเป็นการปลอมปนเครื่องอุปโภคบริโภคเพื่อบุคคลอื่นเสพหรือใช้ และการปลอมปนนั้นน่าจะเป็นเหตุให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 236 และมาตรา 288 ประกอบมาตรา 80 กรณีเป็นกรรมเดียวผิดต่อกฎหมายหลายบท ลงโทษตามมาตรา 288 ประกอบมาตรา 80 ซึ่งเป็นบทหนักตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 90
ข้อสังเกต ในกรณีที่จำเลยได้ลงมือกระทำชำเราผู้เสียหายซึ่งเป็นเด็กหญิงอายุเพียง 4 ปีเศษ แต่อวัยวะสืบพันธุ์ของจำเลยเพียงแต่จรดอยู่บริเวณปากช่องคลอดของผู้เสียหาย มิได้ล่วงล้ำเข้าไปในช่องคลอด การกระทำของจำเลยจึงเป็นเพียงพยายามข่มขืนกระทำชำเราเท่านั้น (ฎ. 85/2504)