เรื่องเสด็จในกรมฯ

เล่าโดย พระยามานวาราชเสวี

**************

 เสด็จในกรมฯน่ะ ท่านไปเมืองอังกฤษเมื่ออายุได้ 9 ขวบ ทรงศึกษาอยู่ไม่กี่ปี ท่านก็ได้เข้าศึกษาที่ออกซ์ฟอร์ด เมื่ออายุเพียง 14 ปี เมื่อจะเข้าศึกษาที่ออกซ์ฟอร์ดน่ะ ฝรั่งมันไม่ยอมรับ เพราะเห็นว่าท่านยังเด็กให้รอไปอีก 4 ปี คือฝรั่งที่จะเข้าเรียนออกซ์ฟอร์ดได้ ต้องอายุ 18 ปีเสียก่อน แต่ท่านสอบได้ตั้งแต่ท่านอายุเพียง 14 ปีก็สมัครเข้าศึกษาในมหาวิทยาลัย ทูตก็ต้องไปเจรจากับฝรั่ง ฝรั่งก็ไม่ยอมให้เข้า แม้จะรู้อยู่ว่าเปนลูกเจ้าแผ่นดินและเกรงใจอยู่...ในที่สุดในกรมท่านต้องไปพบอาจารย์เอง ท่านบอกกับอาจารย์ว่า ถ้าไม่ให้ฉันเรียนแล้วทำยังไงฉันถึงได้รู้วิชาละ ก็คนไทยนั้นเกิดง่ายตายง่าย ถ้าไม่ยอมให้ฉันเรียนเสียแต่เวลานี้แล้ว ฉันเกิดตายไปฉันก็ไม่รู้วิชาที่จะใช้ในการทำงาน ที่สุดอาจารย์ฝรั่งก็ยอม แต่ต้องให้ท่านสอบความรู้เสียก่อน ในกรมฯ ท่านก็สอบได้ ท่านก็เลยได้เรียนจนสำเร็จ" (เล่าโดยพระยามานวาราชเสวี)

อ้างอิงที่มา : Turkjung Law