คดีกล้วยบวชชีอาบยาพิษ
(คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 912/2451)
**************
คดีนี้เกิดขึ้น ณ. จังหวัดอ่างทองเมื่อประมาณ 105 ปีมาแล้ว... เรื่องก็มีอยู่ว่า....จำเลยเป็นคนขายขนมที่หาบเร่ไปตามหมู่บ้านระแวกเมืองอ่างทองและไดเคยนำขนมมาขายให้แก่นายซับกับพวกเสมอ ต่อมาเมื่อวันที่ เมื่อวันที่ 19 มกราคม แรมสอง ค่ำเดือนยี่ ปี 126 (ถ้าเทียบเป็นพุทธศักราชก็ปี 2450) จำเลยได้ทำกล้วยบวชชีอันแสนอร่อยลงใส่โถหาบเร่ขาย และมาขายให้แก่บ้านนายชัย นายวาด อำแดงตลับ อำแดงแอบ อำแดงผาด และลูกของอำแดงตลับ เมื่อบุคคลทั้ง 6 คนนี้ได้กินกล้วยบวชชีแล้วรู้สึกว่ารสชาติได้แปลกไปกว่าทุกวัน เพราะวันนี้มีรสชาติขมขึ้น ต่อมาบุคคลทั้ง 6 คนนี้ก็ได้มีอาการอาเจียนและมึนเมาเหมือนกันทุกคน... ...นายเลซึ่งเป็นแพทย์ได้ตรวจดูอาการแล้วเห็นว่าบุคคลทั้ง 6 ได้รับประทานกล้วยบวชชีที่มีส่วนผสมของยาเบื่อเมาเข้าไป แต่ก็มีอาการเจ็บป่วยแค่วันเดียว พอวันรุ่งขึ้นก็หาย... ...จำเลยซึ่งเป็นคนขายกล้วยบวชชีได้ให้การต่อสู้ว่า... "ตนได้ขายกล้วยบวชชีให้คนอื่น ๆ ในวันเดียวกันนั้นเสียตั้งครึ่งโถ คนอื่น ๆ เขาก็ไม่เห็นจะมีอาการอย่างใด ๆ เหมือนที่บุคคลทั้ง 6 นี้เป็นอยู่ อีกมั้งก่อนจะออกมาหาบขายอำแดงหุ่น ซึ่งเป็นแม่ของจำเลย ก็ได้ลองชิมรสชาติของกล้วยบวชชีแล้วก็ไม่เห็นจะมีอาการอาเจียนและมึนเมาแต่อย่างใด"... ..ศาลฎีกาในยุคนั้นได้ตัดสินว่า... 1. กล้วยบวชชีที่จำเลยเอาไปขายที่บ้านนายชัยกับพวกนี้ คงมีส่วนผสมของยาเบื่อเมาเป็นแน่แท้ เพราะผู้ที่รับประทานกล้วยบวชชีนั้นก็มีอาการอาเจียนและมึนเมาเหมือนกันทุกคน จะว่าไปถูกของเมาอย่างอื่นนอกจากที่มีในกล้วยบวชชีแล้วฟังไม่ได้ เพราะคนอื่น ๆ ในบ้านที่ไม่ได้กินกล้วยบวชชี ก็ไม่มีใครป่วยเจ็บเหมือนกับคนที่กินกล้วยบวชชี 2. แต่จะวินิจฉัยว่าจำเลยเป็นผู้เอายาเบื่อเมาใส่ลงในกล้วยบวชชีอย่างเช่นศาลเมืองอ่างทอง คงไม่ได้ เพราะไม่มีพะยานหรือเหตุผลอย่างใดในข้อนี้ (ปัจจุบันคือประมวลกฎหมายอาญามาตรา 237) 3. แต่จำเลยเป็นผู้ทำกล้วยบวชชีขายและหาประโยชน์กำไรจากขนมนั้น จำเป็นในหน้าที่ของจำเลยที่จะต้องใช้ความระมัดระวังขนมที่ตนกระทำในการขายตามสมควร เมื่อกล้วยบวชชีที่จำเลยทำมีส่วนผสมของยาเบื่อเมาอยู่ และมีผู้ซื้อโดยความเชื่อถือส่วนตัวของจำเลยได้กินเข้าไป จนเกิดอาการต่าง ๆ นา ๆ ...การกระทำของจำเลยจึงเป็นการกระทำโดยประมาท (ปัจจุบันคือประมวลกฎหมายอาญามาตรา 239 ประกอบ 237) จึงลงโทษปรับจำเลย 100 บาท ..(ตัดสินเมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2451) โดยมีผู้พิพากษาทั้งชาวไทยและต่างประเทศซึ่งถือว่าเป็นนักกฎหมายที่มีชื่อเสียงและเป็นผู้ยกร่างกฎหมายของเมื่อไทยซึ่งได้แก่ -พระยากฤติกานุกรณกิจ -ศิริธัชสังกาศ -เมาเซา
อ้างอิงที่มา : Turkjung Law