"สั่งคดีกรณีให้เลือกปรับบท"

        ในกรณีที่กระทำความผิดกรรมเดียว แต่พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนหรือแจ้งข้อหาแก่ผู้ต้องหาหลายฐานความผิด เพื่อให้เลือกปรับบทระหว่างการกระทำความผิดฐานลักทรัพย์ กรรโชกทรัพย์ รีดเอาทรัพย์ ฉ้อโกง โกงเจ้าหนี้ ยักยอก รับของโจร ทำให้เสียทรัพย์ หรือระหว่างการกระทำโดยเจตนาหรือประมาท เมื่อพนักงานอัยการมีคำสั่งฟ้องผู้ต้องหาในความผิืดฐานใดฐานหนึ่งหรืิอหลายฐานแล้ว ไม่ต้องมีคำสั่งไม่ฟ้องในความผืิดฐานอื่นอีก หนังสือที่ อส.๐๐๐๔/ว ๓๓ ลงวันที่ ๒๒ เม.ย.๒๕๓๕

ข้อสังเกต 

๑.ความผิดบางฐานใกล้เคียงกันมากเช่น กระทำโดยเจตนาประสงค์ต่อผลหรือเป็นการกระทำโดยประมาท หรือกระทำโดยเจตนาเล็งเห็นผลกับการกระทำโดยประมาท หรือกรณีลักทรัพย์หรือรับของโจร เช่น พบบ้านถูกงัดแต่ไม่รู้ใครเป็นคนร้ายมาลักทรัพย์แต่พบทรัพย์ที่ถูกลักอยู่ในความครอบครองของผู้ต้องหา หากผู้ต้องหาไม่ใช่คนร้ายที่ลักทรัพย์ก็อาจเป็นคนร้ายที่รับของโจร ดังนี้หากจะดำเนินคดีกับผู้ต้องหาเฉพาะข้อหารับของโจรเพราะพบทรัพย์ในความครอบครองของผู้ต้องหาแต่เพียงข้อหาเดียว ไม่ต้องมีคำสั่งไม่ฟ้องในความผิดฐานลักทรัพย์อีก เป็นกรณีพนักงานสอบสวนแจ้งข้อหาหลายฐานเพื่อให้เลือกปรับบท

๒.หากฟ้องทั้งข้อหาลักทรัพย์และรับของโจรโดยในฟ้องข้อ ๑.บรรยายว่ามีคนร้ายเข้ามาลักทรัพย์ในบ้าน(ไม่ยืนยันว่าจำเลยเป็นคนร้ายเพราะไม่มีประจักษ์พยานเห็นขณะลักทรัพย์) ในฟ่้องข้อที่ ๒ บรรยายฟ้องว่าพบทรัพย์ของกลางที่จำเลย หากจำเลยไม่ในร้ายที่ลักทรัพย์ตามฟ้องข้อ ๑. ก็เป็นคนร้ายที่รับของโจรตามฟ้องข้อ ๒. ฟ้องข้อ๑.ไม่ยืนยันจำเลยเป็นคนร้ายที่ลักทรัพย์ไป หากยืนยันในฟ้องข้อ ๑.ว่าจำเลยเป็นคนร้ายที่ลักทรัพย์ไปแล้วในฟ้องข้อ ๒.บอกจำเลยรับของโจรด้วย เป็นฟ้องที่ขัดแย้งกันเพราะเมื่อกระทำความผิดฐานลักทรัพย์แล้วจึงไม่เป็นความผิดฐานรับของโจรอีก ดังนั้นในฟ้องข้อ ๑.ต้องไม่ยืนยันจำเลยเป็นคนร้ายที่ลักทรัพย์ไป ในฟ่้องข้อ ๒. พบทรัพย์ที่ถูกลักในครอบครองจำเลย หากจำเลยไม่ใช่คนร้ายที่ลักทรัพย์ไปตามฟ้องข้อ ๑. ก็เป็นคนร้ายที่รับของโจรตามฟ้องข้อ ๒.

๓.ฟ้องลักทรัพย์หรือรับของโจร หากจำเลยบอกเพียงรับสารภาพตามฟ้อง แต่ไม่บอกรับสารภาพฐานใด ศาลลงโทษจำเลยไม่ได้ เป็นคำให้การที่ไม่ชัดแจ้งว่ารับสารภาพฐานใด กระทำผิดฐานใด ดังนั้นในการไปศาลในวันศาลสอบถามคำให้การจำเลยต้องถามจำเลยให้ชัดว่ารับสารภาพฐานลักทรัพย์หรือรับของโจร

๔.เมื่อฟ้องทั้งลักทรัพย์และรับของโจรเป็นการฟ้องให้ศาลเลือกลงโทษตามแต่จำเลยจะรับสารภาพฐานใด เมื่อจำเลยรับสารภาพฐานใดก็ตาม ก็ไม่มีเหตุที่จะอุทธรณ์ฏีกาต่อไป เพราะฟ้องให้ศาลเลือกปรับบท เหมือนกรณีการสั่งฟ้องที่เลือกฟ่้องบางข้อหาหรือหลายข้อหา ส่วนข้อหาอื่นที่พนักงานสอบสวนแจ้งมาไม่ต้องสั่งไม่ฟ้องอีก

๕.เฉพาะความผิดฐานกระทำโดยเจตนา หรือการกระทำโดยประมาท หรือความผิดฐานลักทรัพย์ กรรโชกทรัพย์ รีดเอาทรัพย์ ฉ้อโกง โกงเจ้าหนี้ ยักยอก รับของโจร ทำให้เสียหาย เท่านั้นเมื่อฟ้องฐานหนึ่งแล้วอีกฐานไม่ต้องสั่งไม่ฟ้องอีก เพราะเป็นกรณีพนักงานสอบสวนแจ้งมาหลายข้อหาเพื่อให้เลือกปรับบทฟ้อง

๖.เมื่อเป็นการฟ้องปรับบท ข้อหาที่ไม่ได้ฟ้องไม่ต้องส่งสำนวนให้ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ตาม ป.ว.อ. มาตรา ๑๔๕ อีก

๗.ความผิดตามข้อสังเกตข้อที่ ๕ เหมือนความผิดที่บัญญัติไว้ใน ป.ว.อ. มาตรา ๑๙๒ วรรคสาม ซึ่งกฏหมายไม่ให้ถือต่างกันในข้อสาระสำคัญ ทั้งมิให้ถือว่าข้อที่พิจารณาได้ความนั้นเป็นเรื่องเกินคำขอ หรือที่โจทก์ไม่ประสงค์ให้ลงโทษ เว้นแต่จะปรากฏว่าการที่ฟ้องผิดไปเป็นเหตุให้จำเลยหลงต่อสู้

อ้างอิง/เรียงพิมพ์ โดย อ. จิระประวัติ เเบบประเสริฐ