๓.๑ สัญญาเกิดเมื่อคำเสนอกับคำสนองถูกต้องตรงกัน
มาตรา ๓๖๑ บัญญัติว่า “อันสัญญาซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทางนั้น ย่อมเกิดเป็นสัญญาขึ้นแต่เวลาเมื่อคำบอกกล่าวสนองไปถึงผู้เสนอ ถ้าตามเจตนาอันผู้เสนอได้แสดง หรือตามปกติประเพณีไม่จำต้องมีคำบอกกล่าวสนองไซร้ ท่านว่าสัญญานั้นเกิดเป็นสัญญาขึ้นในเวลาเมื่อมีการอันใดอันหนึ่ง อันจะพีงสันนิษฐานได้ว่าเป็นการแสดงเจตนาสนองรับ” เมื่อคำเสนอกับคำสนองถูกต้องตรงกัน สัญญาจะเกิด ณ ที่ใดแล้วแต่การทำคำสนอง ดังนี้
๓.๑.๑ สัญญาระหว่างบุคคลซึ่งอยู่ห่างกันโดยระยะทาง ย่อมเกิดเป็นสัญญาขึ้นแต่เวลาเมื่อคำบอกกล่าวสนองไปถึงผู้เสนอ ตามมาตรา ๓๖๑ วรรคหนึ่ง, ๑๖๙ วรรคหนึ่ง
๓.๑.๒ สัญญาระหว่างบุคคลซึ่งอยู่เฉพาะหน้า ไม่ว่ามีการบ่งระยะเวลาให้ทำคำสนอง ตามมาตรา ๓๕๔ หรือไม่มีการบ่งระยะเวลาให้ทำคำสนอง ตามมาตรา ๓๕๖ เมื่อสนองรับต่อหน้า ก็เกิดสัญญา ณ ที่สนองรับนั้น แต่ถ้าเป็นคำเสนอคำสนองทางโทรศัพท์ ต้องถือว่าสัญญาเกิด ณ ที่ผู้เสนอได้รับคำสนองทางโทรศัพท์นั้น เพราะถือว่าเป็นการสนองรับต่อหน้าผู้เสนอ ผู้เสนออยู่ ณ ที่ใด สัญญาย่อมเกิดขึ้นที่นั่น
๓.๑.๓ สัญญาระหว่างบุคคลซึ่งเกิดจากการแสดงเจตนาสนองรับโดยปริยาย หรือการแสดงเจตนาสนองรับตามวิธีการที่ผู้เสนอกำหนด หรือโดยการนิ่ง สัญญาย่อมเกิด ณ ที่ซึ่งมีการอันใดอันหนึ่ง อันสันนิษฐานได้ว่าเป็นการแสดงเจตนาสนองรับ ตามมาตรา ๓๖๑ วรรคสอง
๓.๒ สัญญาไม่เกิดเพราะไม่ได้ตกลงกันหมดทุกข้อ หรือไม่ได้ทำเป็นหนังสือ
มาตรา ๓๖๖ บัญญัติว่า “ข้อความใด ๆ แห่งสัญญาอันคู่สัญญาแม้เพียงฝ่ายเดียวได้แสดงไว้ว่าเป็นสาระสำคัญอันจะต้องตกลงกันหมดทุกข้อนั้นหากคู่สัญญายังไม่ตกลงกันได้หมดทุกข้ออยู่ตราบใด เมื่อกรณีเป็นที่สงสัยท่านนับว่ายังมิได้มีสัญญาต่อกันการที่ได้ทำความเข้าใจกันไว้เฉพาะบางสิ่งบางอย่างถึงแม้ว่าจะได้จดลงไว้ก็หาเป็นการผูกพันไม่ ถ้าได้ตกลงกันว่าสัญญาอันมุ่งจะทำนั้นจะต้องทำเป็นหนังสือไซร้ เมื่กรณีเป็นที่สงสัยท่านนับว่ายังมิได้มีสัญญาต่อกันจนกว่าจะได้ทำขึ้นเป็นหนังสือ”
๓.๓ สัญญาเกิดแม้ไม่ได้ตกลงกันหมดทุกข้อ
มาตรา ๓๖๗ บัญญัติว่า “สัญญาใด คู่สัญญาได้ถือว่าเป็นอันได้ทำกันขึ้นแล้ว แต่แท้ที่จริงยังมิไดตกลงกันในข้อหนึ่งข้อใด อันจะต้องทำความตกลงให้สำเร็จ ถ้าจะพึงอนุมานได้ว่า ถึงหากจะไม่ทำการตกลงกันในข้อนี้ได้ สัญญานั้นก็จะได้ทำขึ้นไซร้ ท่านว่าข้อความส่วนที่ได้ตกลงกันแล้วก็ย่อมเป็นอันสมบูรณ์”
สัญญาเกิดแม้ไม่ได้ตกลงกันทุกข้อ แต่สัญญาเกิดขึ้น เพราะการหยั่งหาเจตนาของคู่สัญญาในข้อที่ไม่ได้ตกลงกัน
