ความแตกต่างของกฎหมายมหาชนกับกฎหมายเอกชน
มี 6 ประการดังต่อไปนี้ คือ
1. ความแตกต่างในด้านองค์กร หรือ บุคคลที่เข้าไปมีนิติสัมพันธ์
กฎหมายมหาชน
เป็นกฎหมายที่ใช้เมื่อองค์กรหรือบุคคลที่เข้าไปมีนิติสัมพันธ์คือรัฐหรือหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ขอ
งรัฐ ฝ่ายหนึ่ง กับ เอกชนอีกฝ่ายหนึ่ง โดยที่รัฐนั้นมีฐานะเหนือกว่าเอกชน
กฎหมายเอกชน เป็นกฎหมายที่ใช้เมื่อนิติสัมพันธ์นั้น เกิดขึ้นระหว่างผู้ที่อยู่ใต้ปกครองด้วยกัน นั่นคือ
ฝ่ายเอกชน กับ ฝ่ายเอกชน ในฐานะที่เสมอภาคกัน
2. ความแตกต่างในด้านเนื้อหาและความมุ่งหมาย
กฎหมายมหาชนเป็นกฎหมายที่มีจุดมุ่งหมายเพื่อประโยชน์สาธารณะ
กฎหมายเอกชนเป็นกฎหมายที่มีจุดมุ่งหมายเพี่อประโยชน์ของเอกชนแต่ละคน
3. ความแตกต่างในด้านรูปแบบของนิติสัมพันธ์
กฎหมายมหาชนมีลักษณะเป็นการบังคับและหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะแสดงนิติสัมพันธ์ออกมาในรูปของคำสั่งหรือข้อห้
าม โดยใช้อำนาจบังคับฝ่ายเดียว กล่าวคือ รัฐสามารถจะกำหนดหน้าที่ในทางกฎหมายให้กับเอกชนได้
โดยเอกชนไม่จำเป็นต้องยินยอมด้วย เช่น การออกกฎ หรือ คำสั่งทางปกครอง เป็นต้น
กฎหมายเอกชนตั้งอยู่บนพื้นฐานของหลักเสรีภาพในการแสดงเจตนาและหลักความเสมอภาค กล่าวคือ
นิติสัมพันธ์ตามกฎหมายเอกชน ไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของนิติกรรม หรือ สัญญาในทางแพ่ง
ต้องยึดถือความสมัครใจของคู่สัญญา และคู่สัญญาทั้งสองฝ่ายมีความเสมอภาคกัน
4. ความแตกต่างในด้านนิติวิธี
กฎหมายมหาชน มีแนวความคิดหรือการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบตามแนวทางของตัวเอง นั่นคือ
นิติวิธีทางกฎหมายมหาชนจะไม่นำหลักกฎหมายเอกชนมาปรับใช้กับปัญหาที่เกิดขึ้น
กฎหมายเอกชน มีแนวความคิดที่เน้นไปในเรื่องของความสัมพันธ์ระหว่างเอกชนกับเอกชน
และมุ่งรักษาประโยชน์ของเอกชนด้วยกันเอง
5. ความแตกต่างในด้านนิติปรัชญา
กฎหมายมหาชน ยึดถือปรัชญาในการสร้างสมดุลระหว่างประโยชน์สาธารณะกับผลประโยชน์ของเอกชน
กฎหมายเอกชน ยึดถือปรัชญาตามหลักความเสมอภาคของคู่กรณี กับหลักความศักดิ์สิทธิแห่งการแสดงเจตนา
ซึ่งมุ่งเน้นที่ประโยชน์ส่วนบุคคลในฐานะที่เท่าเทียมกัน
6. ความแตกต่างในเรื่องเขตอำนาจศาล
ปัญหาในทางกฎหมายมหาชนจะถูกนำขึ้นสู่ศาลที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษในทางกฎหมายมหาชน นั่นคือ
ศาลปกครองและศาลรัฐธรรมนูญ แล้วแต่กรณี ซึ่งวิธีพิจารณาของศาลในกฎหมายมหาชนจะใช้ ระบบไต่สวน เป็นหลัก
ส่วนปัญหาในทางกฎหมายเอกชน จะถูกนำขึ้นสู่ ศาลแพ่ง หรือ ศาลอาญา แล้วแต่กรณี
ซึ่งวิธีพิจารณาของศาลในกฎหมายเอกชนจะใช้ ระบบกล่าวหา เป็นหลัก
|
