ความผิดลหุโทษ
ข้อสังเกตประการแรก
“ความผิดลหุโทษ” คืออะไร
มาตรา ๑๐๒ ความผิดลหุโทษ คือความผิด ซึ่งต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับเช่นว่ามานี้ด้วยกัน
คำพิพากษาฎีกาที่ ๘๗๐/๒๔๙๖ วินิจฉัยว่า นอกจากความผิดตามที่บัญญัติไว้ในภาค ๓ แล้ว มาตรา ๑๐๒ ใช้ในกฎหมายอื่นด้วย ฉะนั้นความผิดตามพระราชบัญญัติต่าง ๆ ที่มีระวางโทษไม่เกินที่ระบุไว้ในมาตรา ๑๐๒ ถือเป็นความผิดลหุโทษด้วย
ข้อสังเกตประการที่สอง
มาตรา ๑๐๓ บทบัญญัติในลักษณะ ๑ ให้ใช้ในกรณีแห่งความผิดลหุโทษด้วย เว้นแต่ที่บัญญัติไว้ในสามมาตราต่อไปนี้
เหตุที่ต้องบัญญัติมาตรานี้ก็เพราะจะใช้ มาตรา ๑๗ ไม่ได้ เนื่องจาก มาตรา ๑๗ บัญญัติให้นำบทบัญญัติในภาค ๑ ไปใช้ในกรณีแห่งความผิดตามกฎหมายอื่น
ข้อสังเกตประการที่สาม
มาตรา ๑๐๔ การกระทำความผิดลหุโทษตามประมวลกฎหมายนี้ แม้กระทำโดยไม่มีเจตนาก็เป็นความผิด เว้นแต่ตามบทบัญญัติความผิดนั้นจะมีความบัญญัติให้เห็นเป็นอย่างอื่น
คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๑๑๘/๒๕๑๖ ผู้ว่าราชการจังหวัดประกาศให้ผู้อ้างสิทธิว่าเป็นเจ้าของที่ดินในที่สาธารณประโยชน์ไปยื่นคำร้องขอพิสูจน์สิทธิภายใน ๑๕ วัน จำเลยเข้าไปครอบครองที่ดินส่วนหนึ่งอยู่ก่อนแล้ว และเข้าใจโดยสุจริตว่าครอบครองโดยชอบ โดยทางราชการผ่อนผันให้ครอบครองไปจนกว่าทางราชการจะพิจารณาแล้วเห็นว่าจำเป็น จะต้องให้จำเลยออกจากที่ดินและแจ้งให้ออกแล้ว ดังนี้ แม้ต่อมานายอำเภอได้แจ้งให้จำเลยออกไปจากที่ดินนั้น โดยอ้างว่าการที่จำเลยบุกรุกเข้าไปก่อความเดือดร้อนแก่สาธารณะชน และจำเลยทราบคำสั่งแล้วไม่ออกไป ก็ไม่เป็นการจงใจฝ่าฝืนกฎหมายหรือคำสั่งของนายอำเภอ การกระทำของจำเลยขาดเจตนาอันเป็นองค์ประกอบความผิด ไม่เป็นความผิดตามมาตรา ๓๖๘
คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๑๑๙/๒๕๑๗ ความผิดฐานทำร้ายผู้อื่นไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจ ตามมาตรา ๓๙๑ ผู้กระทำต้องมีเจตนาจึงจะเป็นความผิด
ข้อสังเกตประการที่สี่
มาตรา ๑๐๕ ผู้ใดพยายามกระทำความผิดลหุโทษ ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ
คำพิพากษาฎีกาที่ ๒๗๓/๒๕๐๙ โจทก์บรรยายฟ้องว่า จำเลยยกเท้าซึ่งสวมรองเท้าเงื้อจะถีบผู้เสียหาย แต่ไม่ได้บรรยายให้เห็นว่าถ้าจำเลยกระทำไปโดยตลอดแล้วจะเกิดผลอย่างไร ผลธรรมดาอันจะเกิดขึ้นเพราะการถีบจะทำให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจหรือไม่ ไม่อาจเล็งเห็นได้ หากจำเลยกระทำไปโดยตลอดแล้ว ผลที่เกิดไม่ถึงกับเป็นเหตุให้เกิดอันตรายแก่กายหรือจิตใจแล้ว ความผิดนั้นก็เป็นเพียงลหุโทษ ผู้พยายามกระทำความผิดลหุโทษไม่ต้องรับโทษ เมื่อข้อเท็จจริงฟังไม่ได้ว่าจำเลยพยายามกระทำให้ผู้เสียหายเกิดอันตรายแก่กายแล้ว ก็ลงโทษจำเลยตามฟ้องไม่ได้
การใช้เท้าเงื้อจะถีบไม่เป็นอันตรายต่อจิตใจเพราะอันตรายต่อจิตใจนั้น ต้องเป็นผลจากการทำร้าย แต่ความรู้สึกว่าถูกเหยียดหยาม เจ็บใจ แค้นใจ เหล่านี้เป็นอารมณ์ หาใช่เป็นอันตรายต่อจิตใจไม่
ข้อสังเกตประการที่ห้า
มาตรา ๑๐๖ ผู้สนับสนุนในความผิดลหุโทษ ไม่ต้องรับโทษ
กฎหมายยกเว้นเฉพาะผู้สนับสนุน ฉะนั้น ผู้ร่วมกระทำความผิด และผู้ใช้ให้กระทำความผิดตามมาตรา ๘๓ และ ๘๔ ยังมีความผิดอยู่ต่อไป
คำพิพากษาฎีกาที่ ๔๙๔๗/๒๕๓๑ ผู้เสียหายได้รับบาดเจ็บฟกช้ำที่ใบหน้าด้านซ้ายเพียงแห่งเดียว แพทย์ลงความเห็นว่ารักษาประมาณ ๗ วัน ยังถือไม่ได้ว่าผู้เสียหายได้รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจตามมาตรา ๒๙๕ ผู้กระทำคงมีความผิดตามมาตรา ๓๙๑ จำเลยเป็นผู้สนับสนุนความผิดดังกล่าวอันเป็นความผิดลหุโทษ จึงไม่ต้องรับโทษตามมาตรา ๑๐๖
ข้อสังเกตประการที่หก
คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๗๖๓/๒๕๒๗ คดีความผิดลหุโทษตามมาตรา ๓๖๘,๓๘๖ มิใช่คดีความผิดต่อส่วนตัว เมื่อพนักงานสอบสวนได้ทำการสอบสวนแล้ว พนักงานอัยการย่อมมีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีต่อศาลได้ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๒๐ ผู้ร้องทุกข์หรือกล่าวโทษให้ดำเนินคดีจะเป็นผู้ใด หามีความสำคัญไม่
ข้อสังเกตประการที่เจ็ด ความผิดที่เป็นลหุโทษ เมื่อผู้ต้องหาชำระค่าปรับตามที่พนักงานสอบสวนได้เปรียบเทียบแล้ว หรือชำระค่าปรับตามที่นายตำรวจประจำท้องที่ ตั้งแต่ตำแหน่งสารวัตรขึ้นไป หรือนายตำรวจชั้นสัญญาบัตร ผู้ทำการในตำแหน่งนั้น ได้เปรียบเทียบแล้ว คดีเป็นเลิกกัน ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๓๗ (๒) (๓)
ข้อสังเกตประการที่แปด ในกรณีซึ่งเป็นความผิดลหุโทษ จะควบคุมผู้ถูกจับไว้ได้ เท่าเวลาที่จะถามคำให้การ และที่จะรู้ตัวว่าเป็นใคร และที่อยู่ของเขาอยู่ที่ไหนเท่านั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๘๗ วรรคสอง
ข้อสังเกตประการที่เก้า คำพิพากษาคดีลหุโทษ ไม่จำเป็นต้องมีข้อหาและคำให้การ ข้อเท็จจริงซึ่งพิจารณาได้ความ และเหตุผลในการตัดสินทั้งในปัญหาข้อเท็จจริงและข้อกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๘๖ วรรคสอง
ข้อสังเกตประการที่สิบ ถ้าจำเลยได้รับโทษจำคุกมาก่อนในความผิดลหุโทษ ศาลจะรอการลงโทษให้ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๕๖ ก็ได้ และภายในเวลาที่ศาลกำหนดตามมาตรา ๕๖ ถ้าจำเลยกระทำความผิดลหุโทษและศาลพิพากษาให้ลงโทษจำคุก ศาลที่พิพากษาคดีหลังจะบวกโทษในคดีก่อนไม่ได้ (โปรดดูตามมาตรา ๕๘)
ข้อสังเกตประการที่สิบเอ็ด การกระทำความผิดลหุโทษ ไม่ขาดคุณสมบัติในการเป็นข้าราชการพลเรือน หรือข้าราชการตุลาการ การสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
|
