สำคัญ ถ้าเข้าลักษณะของห้างหุ้นส่วนบริษัท ก็จะต้องเอากฎหมายห้างหุ้นส่วนบริษัทมาใช้บังคับ แต่ถ้าไม่เข้าลักษณะของห้างหุ้นส่วนก็ไม่สามารถเอากฎหมายลักษณะห้างหุ้นส่วน มาใช้บังคับได้
         ตัวอย่าง นาย ก นาย ข นาย ค ตกลงลงเงินคนละ 10,000 บาท ร่วมกันตั้งห้างหุ้นส่วนแต่ นาย ก ได้โกงเงินกำไรจาก นาย ข และนาย ค นาย ค มาฟ้องศาลว่านาย ก โกงห้างจะฟ้องเรียกเงินทุนและกำไรการที่นาย ค มาฟ้องดังกล่าว ทำได้หรือไม่
         คำตอบ ทำไม่ได้ เพราะกิจการดังกล่าวเป็นห้างหุ้นส่วน นาย ค ต้องมีกระบวนการเลิกห้างก่อน บอกกล่าวไปยังนาย ก ว่านาย ก ผิดสัญญา ขอเลิกห้าง เมื่อเลิกห้างแล้วจึงมาชำระบัญชี เป็นขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดไว้ถ้าไม่เลิกห้างจะมีฟ้องขอเรียกทุนคืนไม่ได้
ตัวอย่าง นาย ก นาย ข ร่วมเงินกัน คนละ 10,000 บาท รวมเป็นเงิน 20,000 บาท นำเงินดังกล่าวไปซื้อไก่ และจ้างให้คนอื่นมาทำการย่างไก่ ได้ไก่ย่างมาเท่าไหร่แบ่งคนละครึ่ง
กรณีนี้เป็นการตกลงแบ่งกรรมสิทธิ์ในไก่ เป็นเรื่องของกรรมสิทธิ์ร่วม ถ้านาย ก โกงนาย ข นาย ข ก็สามารถจะฟ้องขอแบ่งกรรมสิทธิ์ได้ทันที โดยไม่ต้องมีกระบวนการเลิกห้างตามกฎหมายห้างหุ้นส่วน
         ฝากไว้ให้คิด กรณีซื้อลอตเตอรี่ร่วมกันระหว่างคน 2 คน เมื่อถูกรางวัลแล้วเอาเงินมาแบ่งกัน ถ้าเกิดอีกคนหนึ่งไม่ยอมแบ่งรางวัลให้แก่อีกคนหนึ่ง เป็นห้างหุ้นส่วนหรือไม่หรือว่าเป็นกรรมสิทธิ์ร่วม
          องค์กรธุรกิจทีมีชื่อเรียกกำหนดไว้โดยเฉพาะ เช่น ห้างหุ้นส่วนสามัญ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ห้างหุ้นส่วน จำกัด บริษัท จำกัด บริษัท มหาชน จำกัด เป็นต้น
          องค์กรธุรกิจทีไม่มีชื่อเรียกกำหนดไว้โดยเฉพาะ สามารถตั้งเป็นองค์กรธุรกิจได้ ถ้าเป็นการเอาทุนมาร่วมกัน ซึ่งอาจจะไม่ใช่ลักษณะของห้างหุ้นส่วนบริษัทก็เท่านั้น ก็จะมาปรับใช้กับนิติกรรรมสัญญาทั่วไป เช่น กงสี, กิจการร่วมค้าตามประมวลรัษฎากร, คณะบุคคล
         ข้อสังเกตพิเศษ ลองดู Shareholder agreement และ Consortium
Consortium – ไม่ใช้องค์กรธุรกิจโดยแท้ เป็นการร่วมกันทำงาน โดยมีข้อตกลงแยกไว้กับตัวผู้จ้าง ต่างฝ่ายต่างทำงาน ต่างฝ่ายต่างเสียภาษี ต่างฝ่ายต่างเสียเงิน

เรียบเรียงโดย ทีมงาน LawDD