มาตรา 1013 อันห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทนั้น ท่านกำหนดเป็นสามประเภทคือ
(1) ห้างหุ้นส่วนสามัญ
(2) ห้างหุ้นส่วนจำกัด
(3) บริษัทจำกัด
องค์กรธุรกิจที่สามารถแยกได้ กล่าวคือ องค์กรธุรกิจที่จดทะเบียนกับองค์กรธุรกิจที่ไม่ได้จดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนสามัญมีทั้งไม่จดทะเบียนและจดทะเบียนกรณีจดทะเบียนต้องการเปิดเผยเรื่องธุรกิจให้แก่บุคคลทั่วไปทราบ เช่น ที่อยู่ รายชื่อหุ้นส่วน วัตถุประสงค์ของห้างหุ้นส่วน เป็นต้น โดยจดทะเบียนกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
มาตรา 1064 อันห้างหุ้นส่วนสามัญนั้น จะจดทะเบียนก็ได้
การลงทะเบียนนั้น ท่านบังคับให้มีรายการดังนี้ คือ
(1) ชื่อห้างหุ้นส่วน
(2) วัตถุที่ประสงค์ของห้างหุ้นส่วน
(3) ที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่และสาขาทั้งปวง
(4) ชื่อและที่สำนักกับทั้งอาชีวะของผู้เป็นหุ้นส่วนทุก ๆ คน ถ้าผู้เป็นหุ้นส่วนคนใดมีชื่อยี่ห้อ ก็ให้ลงทะเบียนทั้งชื่อและยี่ห้อด้วย
(5) ชื่อหุ้นส่วนผู้จัดการ ในเมื่อได้ตั้งแต่งให้เป็นผู้จัดการแต่เพียงบางคน
(6) ถ้ามีข้อจำกัดอำนาจของหุ้นส่วนผู้จัดการประการใดให้ลงไว้ด้วย
(7) ตราซึ่งใช้เป็นสำคัญของห้างหุ้นส่วน
ข้อความซึ่งลงทะเบียนนั้น จะลงรายการอื่น ๆ อีกอันคู่สัญญาเห็นสมควรจะให้ประชาชนทราบด้วยก็ได้
การลงทะเบียนนั้น ต้องลงลายมือชื่อของผู้เป็นหุ้นส่วนทุกคน และต้องประทับตราของห้างหุ้นส่วนนั้นด้วย
ให้พนักงานทะเบียนทำใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนส่งมอบให้แก่ห้างหุ้นส่วนนั้นฉบับหนึ่ง
ความแตกต่างระหว่างห้างหุ้นส่วนสามัญ กับ ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล
การจัดการห้าง
ห้างหุ้นส่วนสามัญนำมาตรา 1050 มาบังคับใช้ โดยเป็นหลักธรรมดาการค้าของห้างหุ้นส่วน
ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล พิจารณาตามมาตรา 66,76,1015 ต้องกระทำอยู่ในขอบวัตถุประสงค์ถ้ากระทำนอกวัตถุประสงค์ย่อมไม่สามารถให้สัตยาบันได้
มาตรา 66 นิติบุคคลย่อมมีสิทธิและหน้าที่ตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นภายในขอบแห่งอำนาจหน้าที่หรือวัตถุประสงค์ดังได้บัญญัติหรือกำหนดไว้ในกฎหมาย ข้อบังคับ หรือตราสารจัดตั้ง
มาตรา 76 ถ้าการกระทำตามหน้าที่ของผู้แทนของนิติบุคคลหรือผู้มีอำนาจทำการแทนนิติบุคคล เป็นเหตุให้เกิดความเสียหายแก่บุคคลอื่น นิติบุคคลนั้นต้องรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสียหายนั้น แต่ไม่สูญเสียสิทธิที่จะไล่เบี้ยเอาแก่ผู้ก่อความเสียหาย
ถ้าความเสียหายแก่บุคคลอื่นเกิดจากการกระทำที่ไม่อยู่ในขอบวัตถุประสงค์ หรืออำนาจหน้าที่ของนิติบุคคล บรรดาบุคคลดังกล่าวตามวรรคหนึ่งที่ได้เห็นชอบให้กระทำการนั้นหรือได้เป็นผู้กระทำการดังกล่าว ต้องร่วมกันรับผิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้ที่ได้รับความเสียหายนั้น
มาตรา 1015 ห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทเมื่อได้จดทะเบียนตามบัญญัติแห่งลักษณะนี้แล้ว ท่านจัดว่าเป็นนิติบุคคลต่างหากจากผู้เป็นหุ้นส่วนหรือผู้ถือหุ้นทั้งหลายซึ่งรวมเข้ากันเป็นห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทนั้น
ตัวอย่าง ก,ข,ค จัดตั้งขายหมูปิ้ง นาย ก ซื้อไก่จากร้านค้าหมู กก เมื่อไม่ชำระ ร้านค้าหมู กก ย่อมฟ้องได้ทุกคนเพราะถือเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของห้าง ถือเอาประโยชน์กับบุคคลภายนอก
มาตรา 1049 ผู้เป็นหุ้นส่วนจะถือเอาสิทธิใด ๆ แก่บุคคลภายนอกในกิจการค้าขายซึ่งไม่ปรากฏชื่อของตนนั้นหาได้ไม่
หุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนสามัญไม่สามารถถือเอาประโยชน์จากบุคคลภายนอกหากมิใช่คู่สัญญา แต่หากเป็นห้างหุ้นส่วนที่จดทะเบียน หุ้นส่วนแม้ไม่ปรากฏชื่อในสัญญาย่อมถือประโยชน์บุคคลภายนอกได้ เป็นเพราะการจดทะเบียนสามารถตรวจสอบการเป็นหุ้นส่วนได้ตามทะเบียน
มาตรา 1051 ผู้เป็นหุ้นส่วนซึ่งออกจากหุ้นส่วนไปแล้วยังคงต้องรับผิดในหนี้ซึ่งห้างหุ้นส่วนได้ก่อให้เกิดขึ้นก่อนที่ตนได้ออกจากหุ้นส่วนไป
มาตรา 1068 ความรับผิดของผู้เป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนอันเกี่ยวแก่หนี้ซึ่งห้างหุ้นส่วนได้ก่อให้เกิดขึ้นก่อนที่ตนออกจากหุ้นส่วนนั้นย่อมมีจำกัดเพียงสองปีนับแต่เมื่อออกจากหุ้นส่วน เป็นการให้เจ้าหนี้มาฟ้องหุ้นส่วนในห้างจดทะเบียนภายในกำหนดสองปี (ในมาตรา1068 ระยะเวลาสองปีดังกล่าวนับแต่วันที่จดทะเบียนออกจากห้างหุ้นส่วน อีกทั้งเป็นเรื่องของระยะเวลาไม่ใช่อายุความจึงตกลงยกเว้นได้ ไม่ขัดต่อความสงบเรียบร้อย)
เรียบเรียงโดย ทีมงาน LawDD
|