ข้อเท็จจริงหลายประเภทไม่ถือว่าเป็นพยานหลักฐาน ข้อเท็จจริงบางประเภทมีสถานะที่ดีกว่าพยานหลักฐาน เช่น
1. ข้อเท็จจริงที่เป็นที่รู้กันอยู่ทั่วไป
2. ข้อเท็จจริงที่ไม่อาจโต้แย้งได้ เป็นต้น
3. คำรับของคู่ความ
ประเด็นปัญหา
1. ข้อเท็จจริงที่เป็นที่รู้กันอยู่ทั่วไป
ตัวอย่าง
การคำนวณวันเวลาทางปฏิทิน หรือ
วันเวลาทางจันทรคติ หรือ...
การคำนวณตามมาตราส่วนวัดในระบบต่างๆ
ภาษาไทย
แต่มีข้อยกเว้น อยู่ในกรณีที่เป็นภาษาท้องถิ่นหรือภาษาตลาดที่เข้าใจความหมายกันเฉพาะกลุ่ม เฉพาะพวก เช่นนี้ต้องนำสืบให้ศาลเข้าใจ (ฎ. 254/2488)
ตามปกติดวงจันทร์จะเริ่มขึ้นจากพิภพในวันเวลาใด เป็นหน้าที่ของศาลจะต้องรู้เพราะเป็นสิ่งที่เป็นไปตามวิสัยธรรมของโลกที่รู้กันอยู่ทั่วไป (ฎ.6918/2540)
ข้อเท็จจริงที่ว่า วันใดเป็นวันหยุดราชการหรือไม่ เป็นข้อเท็จจริงซึ่งรู้กันอยู่ทั่วไป และศาลรู้ได้เองโดยคู่ความไม่ต้องนำสืบ (ฎ.3230/2532)
การกระทำความผิดใดเป็นภัยร้ายแรงต่อสังคมหรือไม่ เป็นข้อเท็จจริงที่เป็นที่รู้กันอยู่ทั่วไป (ฎ. 1876/2533)
เรือยนต์หางยาวของกลางคดีนี้เป็นเรือที่รู้จักกันอยู่ทั่วไปว่าเป็นเรือเล็กๆ ไม่ใหญ่โตชนิดหนึ่งใช้วิ่งรับส่งในแม่น้ำลำคลอง โดยข้อเท็จจริงไม่มีทางจะฟังว่าเป็นเรือมีระวางบรรทุกเกิน 250 ตันได้เลย ฉะนั้น
แม้โจทก์จะมิได้บรรยายฟ้องว่า มีระวางบรรทุกเท่าใด ศาลย่อมรับฟังข้อเท็จจริงได้ว่าเรือยนต์หางยาวพร้อมด้วยเครื่องของกลางคดีนี้ มีระวางบรรทุกไม่เกิน 250 ตัน (ฎ.436/2509)
ในกรณีดังต่อไปนี้ ไม่ถือว่าเป็นข้อเท็จจริงที่เป็นที่รู้กันอยู่ทั่วไป
สถานีรถไฟจะมีที่ใดบ้างและจะจอดหรือไม่ ศาลรับรู้เองไม่ได้ (ฎ. 254/2488)
ระเบียบ ประกาศ คำสั่งของทางราชการ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ศาลรู้เอง (ฎ. 460/2550)
สถานะการดำรงตำแหน่งของบุคคล เช่น
- การเป็นรัฐมนตรี หรือ
- การเป็นเจ้าพนักงานในตำแหน่งต่างๆ แม้ว่าจะประกาศในราชกิจจานุเบกษา แต่ก็ไม่ถือว่าเป็นข้อเท็จจริงซึ่งรู้กันอยู่ทั่วไป
ฎ. 917/2498 ข้อเท็จจริงที่ว่าใครดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมอัยการในขณะเกิดเหตุ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงซึ่งรู้กันอยู่ทั่วไป
ฎ. 2548/2534 ข้อเท็จจริงที่ว่า อ. ยังคงดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ขณะที่โจทก์ฟ้องหรือไม่ เป็นข้อเท็จจริงที่โจทก์กล่าวอ้างและไม่ใช่ข้อเท็จจริงซึ่งรู้กันอยู่ทั่วไปตาม ป.วิ.พ. มาตรา 84(1) เมื่อโจทก์ไม่นำสืบ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง
ฎ. 3597/2541 คำสั่งกรมตำรวจเรื่องมอบอำนาจให้หัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัดและหัวหน้าส่วนราชการอื่นๆ ปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมตำรวจ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ศาลรู้เองได้ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 84 เมื่อโจทก์มิได้นำสืบว่าตำแหน่งรองผู้บังคับการหัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัดเป็นตำแหน่งเดียวกันกับตำแหน่งหัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัดตามคำสั่งของกรมตำรวจ จึงฟังไม่ได้ว่าพันตำรวจเอก ว. ดำรงตำแหน่งหัวหน้าตำรวจภูธรจังหวัดหรือตำแหน่งเทียบเท่าตามคำสั่ง โจทก์จึงไม่อาจอ้างคำสั่งมาฟ้องจำเลยทั้งสองเป็นคดีนี้ได้
ข้อสอบอาจจะถามท่านว่า ข้อใดต่อไปนี้ไม่ถือว่าเป็นข้อเท็จจริงที่เป็นที่รู้กันอยู่ทั่วไป
ก. นาย A กล่าวต่อนางสาว B ว่า “กูไม่เอามึงให้เสียน้ำ อีหน้าหัวควยพรรค์นี้”
ข. นาย A กล่าวต่อนางสาว B ว่า “อีมารศาสนา”
ค. กระสุนปืนชนิดใดจะเป็นเครื่องกระสุนปืนที่นายทะเบียนออกให้หรือไม่
ง. ถูกทุกข้อ
เฉลย ค.
เหตุผล ที่ ค. ไม่ถูก เพราะกระสุนปืนชนิดใดจะเป็นเครื่องกระสุนปืนที่นายทะเบียนจะออกใบอนุญาตให้ได้หรือไม่เป็นข้อเท็จจริงซึ่งศาลไม่อาจทราบได้เอง (ฎ.5449/2542)
เหตุผล ที่ ก. ถูก เพราะ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1989/2506
คำกล่าวดูหมิ่นว่า “กูไม่เอามึงให้เสียน้ำ อีหน้าหัวควยพรรค์นี้” เป็นถ้อยคำที่มีความหมายดูหมิ่นผู้อื่นอยู่ในตัวแล้ว เพราะเป็นถ้อยคำที่สามัญชนเข้าใจได้ชัดอยู่ในตัวเองไม่ใช่ถ้อยคำพิเศษ ส่วนถ้อยคำพิเศษนั้นเป็นถ้อยคำที่สามัญชนฟังแล้วไม่เข้าใจ หรือฟังแล้วแปลเป็น 2 แง่ได้โจทก์ไม่ต้องนำสืบอธิบาย
เหตุผลที่ ข. ถูก เพราะ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3226/2525
คำว่า “มารศาสนา” ตามความหมายในพจนานุกรม หมายถึงบุคคลผู้มีใจบาปหยาบช้าคอยกีดกันไม่ให้ผู้อื่นทำบุญและกีดกันบุญกุศลที่จะมาถึงตน ซึ่งเป็นบุคคลประเภทที่สาธารณชนย่อมรังเกียจที่จะคบหาสมาคมด้วย จำเลยพูดว่าผู้เสียหายด้วยถ้อยคำดังกล่าวต่อหน้าผู้เสียหาย จึงต้องมีความผิดฐานดูหมิ่นซึ่งหน้าตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 393 โดยโจทก์ไม่ต้องนำสืบอธิบายความหมายอีก เพราะเป็นข้อเท็จจริงที่รู้กันอยู่ทั่วไป
|
