การพนันตามหลักกฎหมายฝรั่งเศส

โดยกรมร่างกฎหมาย ๑๐ มิถุนายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๗

****************

....การพนันนั้น ใครจะเล่นกันอย่างใดก็เล่นได้ แต่ทางรัฐประสาสโนบาย

เห็นว่าเปนสิ่งที่ไม่พึงปราถนา  ด้วยขัดต่อจรรยาดีของบุคคลเพราะฉนั้นถ้าใครเล่น   การพนันเกิดเปนหนี้สินกันขึ้น กฎหมายไม่รับรองบังคับบัญชาให้ (ประมวลกฎหมายแพ่งฝรั่งเศส มาตรา 1965) และถ้าผู้ใดได้ชำระหนี้ไปแล้ว  จะฟ้องร้องเรียกกลับคืนอีกเล่าก็ไม่ได้ดุจกัน  กฎหมายลักษณะ"หนี้" ถือว่าการชำระหนี้โดยที่ตนยินยอมเช่นนี้ เป็นการชำระหนี้อันชอบด้วยกฎหมาย (Civ. 1967;Droit Civil, Planiol,Tome II Nos. 338, 342, 2110, 2112) แต่ก็มีการพนันขันต่อ (Jeu et Pari)  ประเภทที่ไม่เกี่ยวกับการเสี่ยงโชค  เช่นการประกวดฝีมือ การออกกำลังกาย (มีการยิงเป้า ฟันดาบ วิ่งเร็ว แข่งรถ ชกมวย เปนอาทิ) กฎหมายยอมรับรองบังคับให้เปนพิเศษ (ม.1966) แต่ถ้าจำนวนเดิมพันมากเหลือเกินกฎหมายให้อำนาจศาลปฏิเสธไม่รับฟ้องไว้บังคับบัญชาได้

....ยังมีการพนันบางประเภท  เช่น ซื้อหุ้นที่ Stock Exchange, การแข่งม้า การออกลอตเตอรี  ซึ่งมีกฎหมายบังคับไว้เปนพิเศษเฉภาะเรื่องและ การแข่งม้านั้นยอมให้แต่เฉภาะสโมสรนั้น ๆ เปนเจ้ามือแต่ผู้เดียวก่อนที่จะทำได้ต้องได้รับอนุญาตจากรัฐบาล  ส่วนการออกลอตเตอรีนั้นก็เช่นเดียวกัน  ที่รัฐบาลยอมอนุญาตให้ทำกันได้ทั้ง 2 อย่างเช่นนี้  ก็เพื่อเก็บเงินบำรุงสาธารณะประโยชน์และการกุศล (การแข่งม้า กฎหมายลงวันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ.1891 ที่ 1 เมษายนค.ศ.1900 และที่ 4 มิถุนายน ค.ศ.1909 การออกลอตเตอรี กฎหมายลงวันที่ 21

พฤษภาคม ค.ศ.1836 ที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ.1844)

....การพนันบางประเภทกฎหมายกำหนดข้อขีดขั้น (เช่น วิธีเล่น กำหนดเวลา ฯลฯ) ไว้  ซึ่งรัฐบาลอนุญาตให้เล่นกันได้ในกาซิโนและในตำบลตามชายทเล โดยชักภาษีคำณวนตามจำนวนเงินรายได้ (กฎหมายลงวันที่ 15 มิถุนายน ค.ศ.1907) แต่ก่อนจะตั้งบ่อนเล่นการพนันประเภทนั้น ๆ ได้  ต้องได้รับอนุญาตจากรัฐบาลเสียก่อน

....ส่วนการพนันที่กฎหมายมิได้กำหนดข้อขีดขั้นไว้นั้น  ใคร ๆ จะเล่นก็ได้  แต่ต้องเล่นกันระหว่างครอบครัวในบ้านของตน  จะตั้งเปนบ่อนให้บุคคลอื่นเข้าไปเล่นด้วยหาได้ไม่ กฎหมายวางหลักไว้ว่า  การเสี่ยงโชคก็ดี การออกลอตเตอรี  เปนการพนันทั้งสิ้นไม่ว่าจะเล่นโดยวิธีใดแต่มิได้ห้ามว่าการพนันชนิดใดเล่นไม่ได้  และยังมิได้พบตัวบทฤาตำราการพนันที่ว่า  การพนันประเภทใดเปนผิดกฎหมายมีโทษ  แต่กฎหมายอาญาฝรั่งเศสมาตรา 410 ห้ามการตั้งบ่อน  และมาตรา 475 ข้อ 5 มาตรา 477 ห้ามมิให้เล่นการพนันในถนนและที่สาธารณสถาน  ถ้าผู้ใดขืนตั้งบ่อนการพนันให้ประชาชนเข้าออกเล่นได้มีผิดตามกฎหมายอาญา  ทั้งนี้เพื่อป้องกันพวกทุจริตหาเลี้ยงชีพในเชิงพนัน  แต่การพนันเช่น  ตกเบ็ด โยนห่วงไม้หมุน ลูกกลิ้ง ฯลฯ  ถ้าเล่นเอาของมิใช่เอาเงินกัน  บางทีรัฐบาลก็อนุญาตให้เล่นได้ในงานนักขัตฤกษประจำปี 

บันทึก

    เรื่อง  การพนันตามหลักกฎหมายฝรั่งเศส

ข้อ ๑  การพนันซึ่งกฎหมายไม่จำกัดว่าต้องเล่นโดยมีข้อขีดขั้นนั้น  ถึงแม้จะเป็นการเสี่ยงโชคพนันขันต่อ (Jeu et pari) ก็ดี ย่อมเล่นกันได้ระหว่างครอบครัวในบ้านของตน  แต่ต้องไม่ใช่ตั้งบ่อนชุมนุมคนมาเล่น  ซึ่งมีผิดตามลักษณะกฎหมายอาญา  คำว่า "ครอบครัว" นั้น  หมายถึง บิดา มารดา ภริยา สามี บุตร หลาน ญาติ บ่าว คนใช้ที่อยู่ร่วมในบ้านเรือนเดียวกัน  กฎหมายอาญาห้ามไม่ให้ตั้งบ่อน  หรือประชุมกันเล่นเช่นบ่อนโดยใครจะมาเล่นก็ได้  ฤาไปเที่ยวเชื้อเชิญกันมาจะเป็นญาติมิตรก็ตาม  คือห้ามไม่ให้คนนอกบ้านเข้ามาเล่นการพนัน (French Penal Code Art.410;475;477)

ข้อ ๒  ถ้าจะเล่นกันในสโมสรที่ไม่ได้ตั้งขึ้นสำหรับเป็นสโมสรการพนัน  บุคคลภายนอกเข้าเล่นด้วยไม่ได้  เข้าใจว่าคงไม่มีความผิดตามกฎหมายอาญาที่กล่าวในข้อ ๑  อย่างไรก็ดีในการตั้งสโมสรขึ้นจะต้องปฏิบัติการตามข้อบังคับการปกครองเรื่องตั้งสโมสรสุดแล้วแต่รัฐบาลจะห้ามการเล่นอย่างใดฤาไม่  ทั้งนี้เกี่ยวกับรัฐประศาสโนบายถ้าสโมสรตั้งขึ้นเพื่อประโยชน์อื่น  มีข้อบังคับห้ามบุคคลภายนอกมิให้เข้ามาได้ พวกสมาชิกจะเล่นระหว่างกันเอง คิดว่าคงเทียบลงได้ว่า  เป็นการเล่นระหว่าง "ครอบครัว" จัดเป็นเรื่องRecreation เห็นจะได้  แต่หาหลักฐานโดยตรงประกอบความเห็นนี้ยังไม่พบถ้าเป็นสโมสรตั้งขึ้นเพื่อเล่นการพนันแล้ว  มีกฎหมายพิเศษบังคับดังที่ได้อ้างไว้ในบันทึกฉบับก่อนแล้ว

ข้อ ๓  กฎหมายอาญาทำโทษเพราะถือว่าเป็น public nuisance อย่างหนึ่ง  และเพราะเมื่อตั้งบ่อนขึ้นแล้ว  ใครอยากเล่นเมื่อใดก็ไปได้สะดวก  บ่อนชนิดนี้อาจเป็นช่องหากินของคนทุจริตด้วยประการต่างๆ  การพนันที่เล่นโดยมิได้ตั้งบ่อน ฤามิได้เล่นขัดกับกฎหมายห้ามฤาบทบัญญัติเป็นพิเศษแล้ว  ย่อมพ้นจากขีดขั้นของกฎหมายอาญา  ไม่มีโทษ  กฎหมายอเมริกันมีบทบัญญัติเรื่องนี้ชัดเจนมาก (Wharton, Crim. Law, Sec. 2446; Mc. Kinney's Consolidated Laws of New York, Annoted, Book 39 "Penal Law", Nos. 970-997)

กรมร่างกฎหมาย

วันที่ ๑๐ มิถุนายน พระพุทธศักราช ๒๔๖๗

อ้างอิงที่มา : Turkjung Law