เหตุส่วนตัวและเหตุลักษณะคดี  จะนำมาพิจารณาเมื่อความผิดที่กระทำประกอบด้วยบุคคลหลายคน 
เช่น  ตัวการ  ผู้ใช้  ผู้สนับสนุน  ความรับผิดของผู้กระทำความผิดคนหนึ่งอาจมีผลถึงผู้กระทำความผิดคนอื่นด้วย

    เหตุส่วนตัว  หมายถึง  เหตุที่อาศัยคุณสมบัติส่วนตัวของผู้กระทำความผิดเป็นสำคัญ  จึงมีผลเฉพาะตัว 
ไม่มีผลถึงผู้อื่นที่ร่วมกระทำความผิด  หรือผู้ใช้  หรือผู้สนับสนุนด้วย  เช่น
     อายุของผู้กระทำความผิด  ( ม.๗๓,  ๗๔,  ๗๕  และ  ๗๖ )  ยกตัวอย่างเช่น ด.ช. เก่งอายุ  ๑๓  ปี 
ร่วมกับนายกิ่งและนายก้านกระทำความผิดฐานลักทรัพย์  ด.ช.เก่งไม่ต้องรับโทษตามมาตรา  ๗๔  เป็นเหตุส่วนตัว 
นายกิ่งและนายก้านไม่ได้รับการยกเว้นโทษด้วย
    -ความเป็นญาติ  หรือความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล  สามีภริยา  ( ม. ๗๑, ม.๒๘๕,  ม.๒๘๙ (๑)
    -ผู้ถูกข่มเหงจึงกระทำความผิดโดยบันดาลโทสะ  ( ม.๗๒ )
    -ผู้ที่กระทำความผิดด้วยความจำเป็น  ( ม.๖๗ )
    -ผู้ที่กลับใจแก้ไขไม่ให้การกระทำนั้นเป็นความผิดสำเร็จ ( ม.๘๒ )
    -ผู้ใช้หรือผู้โฆษณาที่เข้าขัดขวางไม่ให้การกระทำกระทำไปโดยตลอด  หรือกระทำไปโดยตลอดแล้ว
แต่การกระทำนั้นไม่บรรลุผล  ( ม.๘๘ )
    -การแต่งเครื่องแบบทหารตำรวจ  มีหรือใช้อาวุธปืนหรือวัตถุระเบิด  ในการกระทำความผิด  ( มาตรา  ๓๔๐ ตรี )

เหตุลักษณะคดี  หมายถึง  เหตุที่เกี่ยวกับความผิด มีผลถึงผู้ร่วมกระทำความผิดทุกคน  เช่น
    -การกระทำความผิดอยู่ในขั้นพยายามหรือเป็นความผิดสำเร็จ  ( ม.๘๐,  ๘๑ )
    -การกระทำเป็นกรรมเดียวหรือต่างกรรม  ( ม.๙๐  ,  ๙๑ )
    -การกระทำของจำเลยเป็นความผิดฐานใด 
    -พยายามกระทำความผิดลหุโทษไม่ต้องรับโทษ  ( ม.๑๐๕ )  มีผลถึงให้ตัวการและ  ผู้ใช้  ไม่ต้องรับโทษไปด้วย
    -ผู้สนับสนุนในความผิดลหุโทษไม่ต้องรับโทษ ( ม.๑๐๖ )
    -ผู้กระทำความผิดคนใดคนหนึ่งมีอาวุธติดตัวไปในการปล้นทรัพย์  ( ม.๓๔๐  วรรคสอง )
    -การปล้นทรัพย์กระทำโดยใช้ปืนยิง  ใช้วัตถุระเบิด  ( ม.๓๔๐  วรรคสี่ )