หัวข้อ : การโอนการครอบครองในที่ดินมือเปล่า
หมวดหมู่ : สกัดหลัก กฎหมายแพ่ง ฎีกาเด่น 5ดาว (เตรียมสอบ 3 สนาม)





“การโอนการครอบครองในที่ดินมือเปล่า”
 

วันนี้เราจะคุยข้อกฎหมายที่ผมคิดว่าระยะหลังมานี้มีคำพิพากษาลักษณะนี้ออกมามากพอสมควร ก็คือการยกให้ หรือ การขายที่ดินมือเปล่า(ที่ดินที่ยังไม่มีเอกสารแสดงกรรมสิทธิ์) ซึ่งการยกให้หรือการขายนั้นไม่ได้ทำเป็นหนังสือหรือจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ตาม ป.พ.พ. มาตรา ๕๒๕ประกอบ มาตรา ๔๕๖ ซึ่งโดยหลักแล้วเราถือว่าเมื่อการยกที่ดินให้นั้นมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แล้วผลตกเป็นโมฆะ แต่เมื่อที่ดินที่ยกให้นั้นเป็นเพียงที่ดินมือเปล่า การยกให้หรือขายก็สามารถที่จะกระทำได้โดยการโอนการครอบครอง ทั้งนี้ตามป.พ.พ.มาตรา ๑๓๗๗ และ มาตรา ๑๓๗๘ เมื่อกฎหมายเปิดโอกาสให้กระทำได้โดยการโอนการครอบครอง การยกที่ดินให้ก็สมบูรณ์ หลักตรงนี้เราใช้ได้กับที่ดินมือเปล่าได้ทุกกรณี ไม่ว่าจะเป็น ที่ดิน ส.ค.๑,ภ.บ.ท.๕(ฎ.๑๕๕๕๑/๒๕๕๓)

หลักที่กล่าวมานั้น อยากให้ทุกท่านพิจารณาให้ชัด ประการแรกที่จะต้องวินิจฉัยให้ได้เสียก่อนว่า การยกให้หรือขายนั้นสมบูรณ์แล้วหรือไม่ อาจจะกระทำไม่ถูกต้องตามมาตรา ๕๒๕ แต่อาจจะสมบูรณ์โดยการส่งมอบการครอบครอง เพราะสำคัญมากซึ่งอาจเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงกับข้อกฎหมายในลักษณะอื่น เช่นกฎหมายลักษณะมรดก เกี่ยวในลักษณะไหนดูเลยครับ เช่นในขณะที่เจ้ามรดกยังมีชีวิตอยู่ได้ยกที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.๓ก)ให้แก่บุตร โดยการยกให้มิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนกับพนักงานเจ้าหน้าที่ ผลตกเป็นโมฆะ ตามป.พ.พ. มาตรา ๕๒๕ ประกอบมาตรา ๔๕๖ แต่เมื่อเจ้ามรดกได้ส่งมอบการครอบครอง การยกให้ก็มีผลสมบูรณ์ ดังนั้นเมื่อการยกให้มีผลสมบูรณ์บุตรก็เป็นเจ้าของที่ดินดังกล่าว กรณีเช่นนี้เมื่อเจ้ามรดกเสียชีวิตลงที่ดินดังกล่าวนั้นก็ไม่เป็นทรัพย์มรดกอีกต่อไป เมื่อไม่เป็นทรัพย์มรดกหากบุตรขายที่ดินต่อไปก็ไม่เป็นการยักย้ายทรัพย์มรดก และไม่อาจถูกกำจัดมิให้รับมรดกได้ (ฎ.๗๗๐๖/๒๕๔๘) ภายหลังจากมีฎีกาที่ ๗๗๐๖/๒๕๔๘ แล้วก็มีฎีกาในทำนองเดียวกันออกมาล่าสุดคือฎีกาที่ ๒๑๕๖/๒๕๕๕ ที่วินิจฉัยว่า จำเลยเข้าครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินพิพาทโดยอาศัยสิทธิของตนที่ได้รับการยกให้จาก ร. มิใช่ครอบครองที่ดินพิพาทแทนทายาทอื่น อันแสดงว่า ร. ได้ยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยครอบครองแล้วโดยโจทก์ไม่ได้เกี่ยวข้อง ซึ่งขณะที่ ร.แสดงเจตนา ยกที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยนั้น ที่ดินพิพาทเป็นที่ดินที่มีเอกสารสิทธิเป็นหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.๓) ผู้มีชื่อในเอกสารสิทธิจึงมีเพียงสิทธิครอบครอง การที่ ร.ส่งมอบที่ดินพิพาทให้แก่จำเลยโดยมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แม้ไม่ชอบด้วย ป.พ.พ. มาตรา ๕๒๕ ประกอบ ๔๕๖ วรรคหนึ่ง แต่ที่ดินพิพาทมีแต่สิทธิครอบครอง จึงถือได้ว่า ร.สละเจตนาครอบครองไม่ยึดถือที่ดินพิพาทต่อไป เมื่อจำเลยเข้าครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินพิพาทแล้ว จำเลยย่อมได้สิทธิครอบครองตามาตรา ๑๓๗๗ และ ๑๓๗๘ อันเป็นการได้สิทธิครอบครองตามกฎหมาย การออกโฉนดที่ดินพิพาทจัดทำโดยทางราชการ ออกให้แก่ ร.ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิครอบครองตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.๓) ฉบับเดิม แม้ความจริง ร. ไม่มีสิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทแล้วขณะออกโฉนดก็หาทำให้สิทธิครอบครองในที่ดินพิพาทของจำเลยเสียไปไม่ ที่ดินพิพาทจึงมิใช่ทรัพย์มรดกของ ร. ที่จะตกทอดแก่ทายาทอีกต่อไป

จากหลักกฎหมาย และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่กล่าวมานั้น ทำให้เราได้หลักกฎหมายหลายประการ ในเชิงวิชาการเมื่อมีคำพิพากษาศาลฎีกาลักษณะเดียวกันออกมามาก เราถือว่าเรื่องนั้นเป็นเรื่องที่สำคัญ และหลักกฎหมายได้ตกผลึกแล้ว และสามารถนำไปออกเป็นข้อสอบได้ ซึ่งในลักษณะของการนำไปออกเป็นข้อสอบนั้นอาจจะออกในเรื่องกฎหมายลักษณะทรัพย์ หรือ ลักษณะมรดกก็ได้ ดังนั้นพวกเราที่กำลังเตรียมตัวสอบเนติบัณฑิต ก็ควรที่จะให้ความสนใจคำพิพากษาศาลฎีกาที่มีหลายหน้าเช่นนี้ไว้บ้างนะครับ.

ที่มา โดย ชิตพล ไชยสงเมือง น.บ.,น.บ.ท.(58),น.ม




การโอนการครอบครองในที่ดินมือเปล่า | เจาะหลัก สกัดฎีกา 5 ดาว เตรียมสอบ 3 สนาม อัพเดท ที่ ลอว์สยาม ดอทคอม

จำนวนผู้ชม : 3438 ครั้ง
ลงวันที่ 03/09/2014 01:02:55





ข้อมูลบทความ ในหมวดหมู่เดียวกัน