สรุป สกัดหลักกฎหมาย การดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ

1.การดำเนินกระบวนการพิจารณาซ้ำอาจเป็นการยอมความกันหรือสืบพยานต่อสู้คดีกันหรือไม่มีการสืบพยานหรือไต่สวนเลยก็ได้ และจะดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำที่ศาลเดิมหรือศาลใหม่ก็ไม่ได้ทั้งสิ้น เช่น ฟ้องเป็นคดีใหม่ในมูลคดีเดียวกันและมีประเด็นอย่างเดียวกันกับที่ศาลได้เคยวินิจฉัยไว้ในคดีก่อนยังไม่ถึงที่สุด ก็เป็นกระบวนการพิจารณาซ้ำ

2.ศาลต้องได้วินิจฉัยชีขาดคดีหรือประเด็นแห่งคดีนั้นแล้วจึงจะห้ามดำเนินกระบวนพิจารณาในประเด็นนั้นซ้ำอีก ถ้ายังไม่ได้วินิจฉัยเพราะถอนฟ้องไปก่อนมาดำเนินกระบวนพิจารณาอีกก็ไม่เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ หรือศาลชั้นต้นสั่งเกี่ยวกับการบังคับคดีตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ว่ามีการกำหนดวิธีการบังคับคดีไว้อย่างไร จำเลยจะต้องชำระหนี้อย่างไรจึงจะถูกต้องและมีสิทธิเลือกปฏิบัติตามคำพิพากษาได้หรือไม่ ก็ไม่ใช่คำวินิจฉัยชี้ขาดคดีหรือประเด็นแห่งคดีเป็นแต่เพียงคำสั่งเกี่ยวกับวิธีการบังคับคดีให้เป็นไปตามคำพิพากษา จำเลยมีสิทธิยกวิธีปฏิบัติตามคำพิพากษาขึ้นต่อสู้โจทก์ได้ ไม่เป็นกระบวนพิจารณาซ้ำ หรือในคดีแรกโจทก์ฟ้องจำเลยในมูลหนี้กู้เบิกเงินเกินบัญชีและบังคับจำนอง ศาลชั้นต้นพิพากษาว่ายอดหนี้สำหรับหนี้กูเบิกเงินเกินบัญชีคำนวณเกินไม่ถูกต้องจึงให้ยกคำขอของโจทก์ในส่วนนี้ไม่ตัดสิทธิโจทก์ที่จะนำคดีในส่วนนี้มาฟ้องใหม่ ต่อมาโจทก์ฟ้องจำเลยในมูลหนี้เดียวกันอีกก็ไม่เป็นการดำเนินกระบวนการพิจารณาซ้ำเพราะคดีแรกศาลยังไม่ได้วินิจฉัยชี้ขาดหนี้กูเบิกเงินเกินบัญชี

3.ประเด็นที่ศาลวินิจฉัยชี้ขาดในคดีก่อนหรือในการดำเนินกระบวนพิจารณาครั้งก่อนต้องเป็นประเด็นเดียวกันกับคดีหลังหรือกระบวนการพิจารณาครั้งหลัง หากเป็นคนละประเด็นก็ไม่ใช่การดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ ส่วนจะฟ้องคดีไว้ก่อนหลังกันอย่างไรไม่ต้องคำนึงถึง และประเด็นอย่างเดียวกันหมายถึงการยกข้ออ้างเป็นอย่างเดียวกันขึ้นอีก เช่น ครั้งแรกโจทก์ขอคุ้มครองชั่วคราวให้อายัดที่ดิน แต่ครั้งที่สองขอให้อายัดเงินเป็นคนละประเด็น หรือคดีก่อนโจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนการทำนิติกรรมซื้อขายที่ดินอันสืบเนื่องมาจากจำเลยนำที่ดินมาหลอกขายแก่โจทก์ เป็นคนละประเด็นไม่ใช่กระบวนพิจารณาซ้ำ หรือคดีก่อนฟ้องขับไล่จำเลยอ้างว่าสัญญาเช่าเป็นโมฆะเพราะสำคัญผิดในสาระสำคัญแห่งนิติกรรม คดีหลังฟ้องขับไล่จำเลยอ้างว่าสัญญาเช่าสิ้นผลผูกพันเพราะครบกำหนดระยะเวลาเช่า ข้ออ้างหรือประเด็นข้อพิพาทต่างกันไม่เป็นกระบวนการพิจารณาซ้ำ

4.คู่ความในคดีก่อนและหลังต้องเป็นคู่ความเดียวกันที่ต้องผูกพันโดยคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาล จะฟ้องคดีไว้ก่อนหรือหลังกันก็ไม่สำคัญ เช่นคดีก่อนจำเลยฟ้องขับไล่โจทก์ว่าสัญญาเช่าที่ทำกันใช้บังคับได้เพียง 3 ปี โจทก์ผิดสัญญาไม่ชำระค่าเช่า สัญญาเช่าเลิกกันแล้ว โจทก์ให้การว่าไม่ได้ผิดสัญญา ศาลวินิจฉัยว่าโจทก์ผิดสัญญาเช่า คดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์โจทก์ฟ้องจำเลยว่าเป็นคดีใหม่ว่าสัญญาเช่าทั้งหมดเป็นโมฆะขอให้จำเลยคืนเงินมัดจำตามสัญญาเช่าให้แก่โจทก์ ก็เป็นการฟ้องคดีในเรื่องสัญญาเช่าเดียวกันกับศาลวินิจฉัยมาแล้วเป็นประเด็นสืบเนื่องกันแม้โจทก์จะฟ้องจำเลยก่อนคดีที่จำเลยฟ้องโจทก์ก็เป็นการดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ

5.การสั่งเพิกถอนกระบวนพิจารณาที่ระเบียบแล้วสั่งใหม่ ไม่ใช่การดำเนินกระบวนพิจารณาซ้ำ หรือกรณีที่บริวารไม่ยื่นคำร้องแสดงอำนาจพิเศษตามมาตรา 296

6.การแก้ไขข้อผิดพลาดหรือผิดหลงเล็กน้อยอื่นๆ ตามมาตรา 143 ซึ่งศาลมีอำนาจที่จะแก้ไขข้อผิดพลาดเล็กน้อยในคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ได้อ่านหรือสั่งไปแล้วได้ ไม่ถือว่าเป็นการดำเนินกระบวนการพิจารณาซ้ำ แต่ศาลจะแก้ไขให้เป็นการกลับหรือแก้คำวินิจฉัยในคำพิพากษาหรือคำสั่งเดิมไม่ได้ เช่น แก้ไขจำนวนเงินในคำพิพากษาก็ไม่ได้ หรือไม่มีข้อผิดพลาดในคำพิพากษาเลยก็แก้ไขไม่ได้ เช่น โจทก์ขอให้จำเลยชำระเงิน 12 ล้านบาท ได้ความว่าจำเลยเป็นหนี้โจทก์ 20 ล้านบาท ศาลพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ 12 ล้านบาท เพราะจะเกินคำขอ เป็นคำพิพากษาที่ชอบแล้ว จะแก้เป็น 20 ล้านบาทไม่ได้ ไม่ใช่เรื่องผิดพลาดหรือผิดหลง หรือบรรยายฟ้องว่าจำเลยเป็นหนี้ 2,927,761 บาท ศาลพิพากษาให้ตามคำขอท้ายฟ้อง ไม่ใช่ข้อผิดพลาดหรือผิดหลง โจทก์ขอแก้คำพิพากษาไม่ได้ หรือขอให้บังคับจำนองออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้ ศาลพิพากษาให้ตามขอแล้ว จะขอแก้ไขให้เพิ่มว่าหากไม่พอให้ยึดทรัพย์สินอื่นของจำเลยออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้โจทก์จนครบถ้วนไม่ได้