การกำหนดวันนั่งพิจารณาและคำให้การจำเลย

     ในคดีล้มละลายนั้นเมื่อศาลมีคำสั่งรับคำฟ้องแล้วกฎหมายให้กำหนดวันนั่ง พิจารณาเป็นการด่วนดังที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา ๑๓ กล่าวคือ

มาตรา ๑๓ เมื่อศาลสั่งรับฟ้องคดีล้มละลายไว้แล้ว ให้กำหนดวันนั่ง พิจารณาเป็นการด่วน และให้ออกหมายเรียกและส่งสำเนาคำฟ้องไปยงลูกหนี้ให้ ทราบก่อนวันนั่งพิจารณาไม่น้อยกว่า ๗ วัน

จากบทบัญญัติดังกล่าวทำให้การพิจารณาคดีล้มละลายรวดเร็วกว่าการพิจารณาคดีแพ่งทั่วไปเพราะศาลจะกำหนดวันนัดสืบพยานโจทก์ทันที นอกจากนี้ กฎหมายเพียง แต่ให้ศาลออกหมายเรียกและส่งสำเนาคำฟ้องไปยังลูกหนี้ให้ทราบก่อนวันนั่งพิจารณา ไม่น้อยกว่า ๗ วัน เท่านั้น กฎหมายไม่ได้บัญญัติหรือกำหนดว่าจำเลยจะต้องยื่นคำให้การด้วย ดังนั้น ในคดีล้มละลายจำเลยจะยื่นคำให้การหรือไม่ก็ได้ อย่างไรก็ตาม หากจำเลยจะยื่นคำให้การก็ควรที่จะยื่นก่อนวันนั่งพิจารณา มิฉะนั้นศาลอาจมีคำสั่งไม่รับคำให้การจำเลยได้

คำพิพากษาฎีกาที่ ๕๙๗/๒๕๒๓ การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีฟ้องให้ล้มละลายนั้นกฎหมายไม่ได้กำหนดวันยื่นคำให้การเหมือนคดีแพ่งธรรมดา ฉะนั้นจำเลย จะยื่นคำให้การหรือไม่ยื่นก็ได้และหากจำเลยประสงค์จะยื่นคำให้การก็มีโอกาสยื่นได้ถึง ๗ วัน เป็นอย่างน้อยก่อนวันนั่งพิจารณา แต่คดีนี้ปรากฏว่าจำเลยไม่มาศาลในวันนั่งพิจารณาและไม่ยื่นคำให้การ ทั้งมิได้ร้องขอเลื่อนหรือแจ้งเหตุขัดข้องที่ไม่มาศาลเสียก่อนลงมือสืบพยาน เพิ่งจะมาศาลภายหลังเมื่อโจทก์สืบพยานเสร็จแล้ว ฉะนั้นที่ศาลมีคำสั่งไม่อนุญาตให้จำเลยยื่นคำให้การจึงชอบแล้ว

คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๐๒๖/๒๕๕๑ พระราชบัญญัติล้มละลายฯ มาตรา ๑๓ บัญญัติว่า “เมือศาลสั่งรับฟ้องคดีล้มละลายไว้แล้ว ให้กำหนดวันนั่งพิจารณาเป็นการด่วน และให้ออกหมายเรียกและส่งสำเนาคำฟ้องไปยังลูกหนี้ให้ทราบก่อนวันนั่งพิจารณาไม่น้อย กว่า ๗ วัน” การที่กฎหมายบัญญัติไว้ดังกล่าวก็เพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ในข้อที่ว่า กระบวนพิจารณาคดีล้มละลายนั้นให้ดำเนินไปโดยรวดเร็วกว่าคดีแพ่งสามัญ จึงกำหนดให้ศาลนั่งพิจารณาเป็นการด่วน โดยไม่ได้กำหนดวันยื่นคำให้การเหมือนคดีแพ่งสามัญ ฉะนั้น จำเลยจะยื่นคำให้การหรือไม่ก็ได้ และหากจำเลยประสงค์จะยื่นคำให้การก็มี โอกาสยื่นได้ก่อนวันนั่งพิจารณา คดีนี้จำเลยเพิ่งมายื่นคำให้การต่อศาลภายหลังศาล ล้มละลายกลางสืบพยานโจทก์เสร็จ ที่ศาลล้มละลายกลางมีคำสั่งไม่รับคำให้การของจำเลยจึงชอบแล้ว

อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ลูกหนี้หรือจำเลยไม่มาศาลในวันสืบพยานและไม่ได้รับอนุญาตจากศาลให้เลื่อนคดี ศาลก็จะมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณา

คำพิพากษาฎีกาที่ ๗๒๖/๒๕๑๒ ในกรณีที่จำเลยไม่มาศาลในวันสืบพยานและ มิได้ร้องขอเลื่อนคดี หรือแจ้งเหตุขัดข้องที่ไม่มาศาลเสียก่อนลงมือสืบพยาน ซึ่งถือว่าจำเลยขาดนัดพิจารณานั้น ศาลจำต้องมีคำสั่งว่าจำเลยขาดนัดพิจารณาเสียก่อน แล้วจึงจะทำการพิจารณาและชี้ขาดตัดสินคดีไปฝ่ายเดียวตามบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๐๒ (กฎหมายเดิม) และมาตราต่อๆ ไปได้ หากไม่มีคำสั่งดังกล่าวเสียก่อน ก็ไม่เป็นการพิจารณาฝ่ายเดียวตามกฎหมาย

อ้างอิง : กฏหมายล้มละลาย(อ.ชีพ จุลมนต์) รวมคำบรรยายเนติสมัยที่ 68 เล่มที่4 การบรรยายครั้งที่3