ถ้าความมรณะของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งยังให้คดีนั้นไม่มีประโยชน์ต่อไป หรือถ้าไม่มีผู้ใดเข้ามาแทนที่คู่ความที่มรณะดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔๒

        ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกาที่วินิจฉัยว่าความมรณะของคู่ความฝ่ายใด ฝ่ายหนึ่งยังให้คดีนั้นไม่มีประโยชน์ต่อไป

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๖๓๐๖/๒๕๕๖ การที่ผู้ร้องซึ่งมิได้เป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมาย ของ ส. ผู้ตายยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งว่าผู้ร้องเป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมายของผู้ตาย อันเป็นการขอให้ศาลพิพากษารับรองว่าผู้ตายเป็นบุตรของผู้ร้องนั้น เป็นการยื่นคำร้องขอให้ศาลรับรองสิทธิเฉพาะตัวของผู้ร้องโดยแท้ เมื่อสิทธิตามคำร้องของผู้ร้องมิใช่สิทธิอันเป็นมรดกที่ตกทอดแก่ทายาทได้ ทายาทของผู้ร้องจึงไม่อาจเข้าเป็นคู่ความแทนผู้ร้องผู้มรณะได้

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๓๙๔๗/๒๕๔๖ โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของนางสาว ส. ผู้ตาย ขอให้จดทะเบียนโอนที่ดินซึ่งเป็นทรัพย์มรดกของผู้ตายให้แก่โจทก์ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกของผู้ตายโอนที่ดินดังกล่าวให้แก่โจทก์ เมื่อจำเลยในฐานะผู้จัดการมรดกถึงแก่ความตาย สิทธิและหน้าที่ในการจัดการมรดกนี้ เป็นสิทธิเฉพาะตัวหาได้ตกทอดไปยังทายาทของจำเลยไม่ แม้ข้อเท็จจริงจะได้ความว่า ผู้ร้องเป็นทายาทของจำเลยโดยเป็นภริยาที่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นผู้จัดการมรดกของจำเลยก็ตาม ผู้ร้องก็ไม่มีอำนาจในการจัดการทรัพย์มรดกของนางสาว ส. ผู้ตาย เพราะผู้ร้องไม่สามารถจะปฏิบัติตามคำพิพากษาได้หากจำเลยเป็นฝ่ายแพ้คดี ในกรณีเช่นนี้ผู้ร้องย่อมไม่อาจเข้าเป็นคู่ความแทนจำเลยได้

        คำสั่งคำร้องศาลฎีกาที่ ท. ๑๘๑๐/๒๕๕๔ คดีขอตั้งผู้จัดการมรดกของผู้ตายไม่ใช่คดีที่ทายาทของผู้คัดค้านจะเข้ามาเป็นคู่ความแทนผู้คัดค้านผู้มรณะได้ ให้ยกคำร้อง สิทธิในการขอให้ศาลแต่งตั้งผู้จัดการมรดกและการคัดค้านคำสั่งแต่งตั้งผู้จัดการมรดกเป็นสิทธิเฉพาะตัว เมื่อผู้คัดค้านถึงแก่ความตาย ไม่มีประโยชน์ที่จะพิจารณาฎีกาของผู้คัดค้านต่อไป ศาลฎีกาให้จำหน่ายคดีเสียจากสารบบความศาลฎีกา ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๑๓๒ (๓)

        คำพิพากษาฎีกาที่ ๑๒๕๖๙/๒๕๔๗ เมื่อโจทก์ซึ่งเป็นผู้ฟ้องหย่าและขอแบ่งทรัพย์สิน ถึงแก่กรรมในระหว่างการพิจารณา การถึงแก่กรรมของคู่สมรสย่อมทำให้การสมรสลิ้นสุดลง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๕๐๑ และต้องแบ่งทรัพย์สินระหว่างผู้ตายกับคู่สมรสที่มีชีวิตอยู่นับแต่เวลาที่การสมรสสิ้นไปด้วยเหตุความตายตามมาตรา ๑๖๒๕ ฉะนั้นคดีจึงไม่มีประโยชน์ที่จะวินิจฉัยปัญหาตามฟ้องโจทก์ต่อไป ศาลล่างยกคำร้องของผู้ร้องที่ขอเข้าเป็นคู่ความแทนที่โจทก์และจำหน่ายคดี จึงเป็นการชอบ

        กรณีไม่มีผู้ใดเข้ามาแทนที่คู่ความที่มรณะตามมาตรา ๔๒ ตามมาตรา ดังกล่าว ถ้าคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง (หมายถึงตัวความ) มรณะเสียก่อนศาลพิพากษาคดี ทายาทของผู้มรณะ หรือผู้จัดการทรัพย์มรดกของผู้มรณะ หรือบุคคลอื่นใดที่ปกครองทรัพย์มรดกไว้ ต้องเข้ามาแทนที่ผู้มรณะโดยคำขอเข้ามาเอง หรือโดยที่ศาลหมายเรียกให้เข้ามาเนื่องจากคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง มีคำขอ คำขอทั้ง ๒ อย่างนี้ต้องยื่นภายใน ๑ ปี นับแต่วันที่คู่ความฝ่ายนั้นมรณะ ถ้าไม่มีคำขอดังกล่าว