หลักดินแดน

        มาตรา ๔ บัญญัติว่า ผู้ใดกระทำความผิดในราชอาณาจักรต้องรับโทษ ตามกฎหมาย

        วรรคสอง บัญญัติว่า การกระทำความผิดในเรือไทยหรืออากาศยานไทย ไม่ว่าจะอยู่ ณ ที่ใด ให้ถือว่ากระทำผิดในราชอาณาจักร

        คำว่า ราชอาณาจักร หมายถึง พื้นดินในเขตแดนประเทศไทย เขตน่านน้ำ ซึ่งอำนาจอธิปไตยของไทยครอบคลุมถึงห้วงอากาศเหนือพื้นดินและพื้นน้ำ ตาม หลักนี้ รัฐจะลงโทษการกระทำความผิดในเขตรัฐ โดยไม่คำนึงว่าผู้กระทำความผิด เป็นคนสัญชาติใด

        พื้นน้ำของประเทศไทย เป็นไปตามประกาศพระบรมราชโองการกำหนด ความกว้างของทะเลอาณาเขตของประเทศไทย ลงวันที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๐๙ ซึ่งได้ ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๘๓ ตอน ๙๒ หนำ ๗๐๓ กำหนดเป็นระยะ ๑๒ ไมล์ทะเล หรือประมาณ ๒๒ กิโลเมตร และประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีเรื่อง อ่าวไทยตอนในเป็นน่านน้ำภายใน ประกาศราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๗๖ ตอน ๙๑ ฉบับพิเศษ หน้า ๑ วันที่ ๒๖ กันยายน ๒๕๐๒ และพระราชกำหนดเขตจังหวัดในอ่าวไทยตอนใน พ.ศ. ๒๕๐๒

        สำหรับพื้นดินใต้ท้องทะเลที่เรียกว่า “ไหล่ทวีป” นอกทะเลอาณาเขต เป็น บริเวณที่ประเทศไทยซึ่งเป็นรัฐชายฝั่งสามารถสำรวจและหาประโยชน์ได้ แต่ไม่ใช่เป็นราชอาณาจักรไทย การกระทำความผิดในบริเวณนี้ไม่ใช่เป็นการกระทำความผิดในราชอาณาจักร

        คำว่า “การกระทำความผิดในเรือไทยหรืออากาศยานไทย” ตามมาตรา ๔ วรรคสอง หมายถึง การกระทำความผิดในเรือไทยหรืออากาศยานไทยขณะที่แล่น หรือจอดอยู่นอกประเทศไทย เป็นข้อยกเว้นของวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าการกระทำความผิดในเรือไทยหรืออากาศยานไทยนอกประเทศไทยเป็นความผิดในราชอาณาจักร แต่ไม่ได้ถือว่าเรือไทยหรืออากาศยานไทยเป็นราชอาณาจักรไทย และมาตรา ๔ วรรคสอง หมายถึงเฉพาะกรณีที่ผู้กระทำความผิดได้มีการลงมือกระทำความผิดในเรือไทยหรือ อากาศยานไทยเท่านั้น ไม่ได้หมายความเลยไปถึงการกระทำความผิดที่เกิดนอกเรือไทยหรืออากาศยานไทย แต่ผลมาเกิดในเรือไทยหรืออากาศยานไทยด้วย

        สำหรับการกระทำความผิดในเรือต่างประเทศหรืออากาศยานต่างประเทศ ถ้าเหตุเกิดขณะอยู่ในอาณาเขตประเทศไทย เป็นการกระทำความผิดในราชอาณาจักร ตามมาตรา  ๔ วรรคหนึ่ง

อ้างอิง วิชา กฏหมายอาญา มาตรา1-58,107-208 (อ.อุทัย โสภาโชติ) เล่มที่2 การบรรยายครั้งที่3 สมัยที่ 71