คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 685/2564 ข้อเท็จจริงเบื้องต้นรับฟังเป็นยุติว่า จำเลยประกอบกิจการนำเข้าส่งออกทองคำแท่ง โจทก์ทำสัญญาซื้อขายทองคำแท่งกับจำเลย วิธีการซื้อขายทองคำ โจทก์ต้องวางเงินมัดจำและเงินประกันขั้นต่ำร้อยละ 10 ของราคาทองคำที่จะซื้อให้แก่จำเลยล่วงหน้า 1 วัน เมื่อโจทก์ตกลงซื้อขายทองคำแท่งกับจำเลยแล้ว โจทก์ต้องชำระเงินภายใน 2 วันทำการถัดไป และสามารถมารับทองคำแท่งจากจำเลย หลังจากทำสัญญากันโจทก์กับจำเลยซื้อขายทองคำแท่งกันหลายครั้งต่อมาจำเลยฟ้องโจทก์บังคับให้ชำระหนี้ค่าซื้อขายทองคำแท่งที่ค้างระหว่างกันเป็นคดีก่อน ซึ่งศาลจังหวัดตลิ่งชันพิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ต่อมาโจทก์ฟ้องขอให้บังคับจำเลยคืนเงินมัดจำและเงินประกันเป็นคดีนี้  จำเลยให้การว่าจำเลยมีสิทธิยึดหน่วง เนื่องจากโจทก์มีหนี้ค้างชำระจากการซื้อขายทองคำแท่งกับจำเลย

           คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยว่า จำเลยมีสิทธิยึดหน่วงหรือต้องคืนทองคำแท่งที่โจทก์ฝากไว้หรือไม่

           ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์คดีนี้ ได้ยกผลแห่งคดีของศาลจังหวัดตลิ่งชันและศาลอุทธรณ์ในคดีก่อนที่ให้ยกฟ้องขึ้นวินิจฉัยถึงความรับผิดที่จำเลยมีต่อโจทก์เป็นลำดับ

           ประเด็นที่จำเลยมีสิทธิยึดหน่วงทองคำแท่ง รวมถึงข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลจังหวัดตลิ่งชันล้วนได้ยกขึ้นว่ากล่าวกันมาแล้วโดยชอบในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ในคดีนี้ ระหว่างพิจารณาคดีนี้ของศาลอุทธรณ์ คดีที่จำเลยฟ้องโจทก์ในคดีก่อนดังกล่าว ศาลฎีกามีคำพิพากษาในคดีก่อนให้โจทก์คดีนี้ชำระค่าซื้อขายทองคำแท่งแก่จำเลย 

           ฎีกาคดีนี้ เห็นว่า แม้ระหว่างพิจารณาคดีนี้ของศาลอุทธรณ์ จำเลยเพิ่งยื่นคำร้องขอส่งสำเนาคำพิพากษาศาลฎีกาคดีก่อนดังกล่าว ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ศาลรับรองสำเนาถูกต้อง หลังจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาแล้วก็ตาม

           แต่ข้อเท็จจริงตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวเป็นข้อเท็จจริงที่สืบเนื่องจากที่คู่ความนำสืบต่อสู้กันมาในศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์ และ คำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานสำคัญซึ่งเกี่ยวกับประเด็นข้อสำคัญในคดีที่ศาลรับฟังเป็นพยานหลักฐานได้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 87 (2)

           แม้จำเลยมิอ้างเป็นพยานหลักฐานในบัญชีระบุพยานตามมาตรา 88 และไม่ได้ส่งสำเนาคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวให้โจทก์ตามมาตรา 90 ก็ไม่ถือว่าคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวเป็นพยานหลักฐานนอกสำนวน

           คำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวย่อมผูกพันคู่ความในคดีนี้ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 145 ข้อเท็จจริงต้องรับฟังว่า โจทก์ยังมีหนี้ค่าซื้อขายทองคำแท่งที่ค้างชำระต่อจำเลย จำเลยจึงมีสิทธิยึดหน่วงทองคำแท่งที่โจทก์ฝากไว้ดังกล่าว จนกว่าโจทก์จะชำระหนี้ให้แก่จำเลยจนครบถ้วน จำเลยยังไม่ต้องคืนทองคำแท่งให้แก่โจทก์