คำถาม นายดำมีความประสงค์จะขายที่ดิน ๔๐,๐๐๐ บาท จึงตกลงให้นายแดงเป็นนายหน้าขายที่ดิน โดยสัญญาให้ค่านายหน้าแก่นายแดงร้อยละ ๕ ของราคาที่ขายได้ นายแดงได้ไปบอกขายที่ดินแปลงนี้ให้นายขาว แต่นายขาวไม่ซื้อ นายขาวทราบว่านายเหลืองต้องการซื้อที่ดิน จึงไปบอกเรื่องนายดำจะขายที่ดินให้นายเหลืองทราบ นายเหลืองจึงไปติดต่อซื้อที่ดินแปลงนี้จากนายดำ นายดำตกลงขายให้ในราคา ๔๐,๐๐๐ และนายเหลืองได้ชำระเงินค่าที่ดินให้แก่นายดำไปครบถ้วนแล้ว นายแดงจึงไปทวงเนค่านายหน้าจากนายดำ แต่นายดำไม่ยอมชำระให้ ให้ท่านวินิจฉัยว่า นายแดงมีสิทธิเรียกเงินค่านายหน้าจากนายดำได้หรือไม่

         คำตอบ นายแดงมีสิทธิเรียกเงินค่านายหน้าจากนายดำได้ เพราะการที่นายเหลืองไปติดต่อซื้อขายที่ดินจากนายดำ และตกลงซื้อที่ดินกันสำเร็จนั้น สืบเนื่องโดยตรงมาจากนายแดงแจ้งเรื่องนายดำจะขายที่ดินให้นายขาวทราบ นายขาวจึงไปบอกนายเหลือง จึงถือได้ว่าการซื้อขายที่ดินรายนี้สำเร็จเนื่องมาแต่ผลแห่งการที่นายแดงชี้ช่องให้ นายดำจึงต้องรับผิดชำระเงินค่านายหน้าให้นายแดงตาม ป.พ.พ. มาตรา ๘๔๕ (ฎีกาที่ ๔๕๘/๒๔๘๘) (ข้อสอบผู้ช่วยผู้พิพากษา ๑๓ มกราคม ๒๕๐๗)