การจับในที่รโหฐานในเวลากลางคืน

      การจับในที่รโหฐานในเวลากลางคืนจะชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ต้องพิจารณาดังนี้

1) มีอำนาจจับหรือไม่

      อำนาจจับโดยมีหมายจับ ดูเหตุออกหมายจับตาม ป.วิ.อ. มาตรา 66

      อำนาจจับโดยไม่มีหมายจับ ดู มาตารา 78 (1) ถึง (4)

2) มีอำนาจค้นในที่รโหฐานหรือไม่

      กฎหมายถือว่าการเข้าไปในที่รโหฐาน คือ การค้น จึงต้องมีอำนาจในการค้นควบคู่กันไปด้วย มิฉะนั้นก็ไม่มีอำนาจจับในที่รโหฐาน (มาตรา 81)

      อำนาจค้นโดยมีหมายค้น ดูเหตุออกหมายค้น ป.วิ.อ. มาตรา 69 อำนาจค้นโดยไม่มีหมายค้น ป.วิ.อ. มาตรา 92

3) อำนาจค้นในที่รโหฐานในเวลากลางคืนหรือไม่

      ป.วิ.อ. มาตรา 96 กำหนดให้การค้นต้องกระทำในเวลาระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นและตก เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้น 3 ประการ ตามที่ระบุไว้ในมาตรา 96

      ข้อสังเกต แม้ไม่เข้าข้อยกเว้น เช่น ไม่ใช่กรณีฉุกเฉินอย่างยิ่งตาม มาตรา 96(2) หากเจ้าของที่รโหฐานให้ความยินยอมโดยสมัครใจให้เข้าไปค้นที่รโหฐานในเวลากลางคืนได้ ก็ถือว่าเป็นการค้นที่ไม่ชอบ (เทียบฎีกา 1164/46)

      หลักเกณฑ์ต่าง ๆ เหล่านี้ต้องพิจารณาควบคู่กันไป ให้ดูตัวอย่างต่อไปนี้

      ตัวอย่าง ส.ต.ต. ขาวขณะที่กำลังปฏิบัติหน้าที่เป็นสายตรวจอยู่ เห็นนายม่วงกำลังทำร้ายร่างกายนายเขียว ในบ้านหลังหนึ่งในเวลากลางคืน ส.ต.ต. ขาวเข้าไปจับนายม่วงในบ้านหลังนั้นได้ เพราะ

1) เป็นการจับได้โดยไม่ต้องมีหมายจับตาม ป.วิ.อ. มาตรา 78(1)

2) แม้เป็นการจับในบ้านอันเป็นที่รโหฐานก็ไม่ต้องห้ามตามมาตรา 81 เพราะ ส.ต.ต. ขาวมีอำนาจเข้าไปค้นโดยไม่ต้องมีหมายตามมาตรา 92 (2) เพราะปรากฏความผิดซึ่งหน้ากำลังกระทำลงในที่รโหฐาน

3) แม้เป็นเวลากลางคืนก็เข้าไปในที่รโหฐานนั้นได้ (การเข้าไปในที่รโหฐาน ถือว่าเป็นการ “ค้น” ที่รโหฐานแล้ว) เพราะมาตรา 96 (2) ให้อำนาจเข้าไปได้เนื่องจากเป็นกรณีฉุกเฉินอย่างยิ่ง

      ตัวอย่าง ส.ต.ต.ขาวเห็นนายแดงตบหน้านายดำในที่สาธารณสถานในเวลากลางคืน (เป็นความผิดลหุโทษตาม ป.อ. มาตรา 391) แล้ววิ่งหนีไป ส.ต.ต.ขาววิ่งไล่ตามไปทันที นายแดงหลบหนีเข้าไปในบ้านของนายแดงซึ่ง ส.ต.ต.ขาวรู้จักเป็นอย่างดี นายแดงเข้าไปในบ้านของตนแล้วก็ไม่ปรากฏว่านายม่วงจะหลบหนีต่อไปอีก

      D187/07 วินิจฉัยว่า ส.ต.ต.ขาว ไม่มีอำนาจเข้าไปจับนายแดงในบ้าน เพราะไม่ถือว่าเป็น “กรณีฉุกเฉินอย่างยิ่ง” ตาม ป.วิ.อ.มาตรา 96 (2)

      หากเป็นเวลากลางวัน ส.ต.ต. ขาวย่อมวิ่งไล่จับนายแดงได้โดยอาศัยอำนาจมาตรา 92(3) แต่หากเป็นเวลากลางคืนย่อมต้องดูมาตรา 96 ประกอบด้วย