กรณีค้นในที่รโหฐาน

           มาตรา 92 (2) เมื่อปรากฏว่าความผิดซึ่งหน้ากำลังกระทำลงในที่รโหฐาน ความผิดซึ่งหน้า ป.วิ.อ มาตรา 80 บัญญัติว่า ที่เรียกว่าความผิดซึ่งหน้านั้นได้แก่ ความผิดซึ่งเห็นกำลังกระทำ หรือพบในอาการใดซึ่งแทบจะไม่มีความสงสัยเลยว่าได้กระทำความผิดมาแล้วสด ๆ วรรคสอง อย่างไรก็ดี ความผิดอาญาดังระบุไว้ในบัญชีท้ายประมวลนี้ ให้ถือว่าความผิดนั้นเป็นความผิดซึ่งหน้าในกรณีดังนี้

            (1) เมื่อบุคคลถูกไล่จับดังผู้กระทำโดยมีเสียงร้องเอะอะ

            (2) เมื่อพบบุคคลซึ่งจะแทบทันทีทันใดหลังจากการกรทำความผิดในถิ่นแถวใกล้เคียงกับที่เกิดเหตุนั้น และมีสิ่งของที่ได้มาจากการกระทำความผิดหรือมีเครื่องมือ อาวุธ หรือวัตถุอย่างอื่น อันสันนิษฐานได้ว่าได้ใช้ในการกระทำความผิด หรือมีร่องรอยพิรุธเห็นประจักษ์ที่เสื้อผ้าหรือเนื้อตัวของผู้นั้น

            ข้อสังเกต แต่ข้อสำคัญของการกระทำความผิดซึ่งหน้าจะต้องปรากฏต่อหน้าเจ้าพนักงานผู้นั้นเองและเจ้าพนักงานผู้นั้นเป็นผู้ที่จะเข้าไปทำการตรวจค้น เจ้าพนักงานผู้ได้รับคำบอกกล่าวจากบุคคลอื่นว่ามีการกระทำความผิดซึ่งหน้าในที่รโหฐานไม่มีอำนาจเข้าไปค้นโดยไม่มีหมายค้นเพราะความผิดนั้นไม่ได้ปรากฏซึ่งหน้าต่อหน้าเจ้าพนักงาน

           คำพิพากษาฎีกาที่ 2491/2491 กำนันตรวจค้นบ้านของจำเลยโดยทราบจากบุคคลอื่นว่าจำเลยตั้งตะเกียงสูบฝิ่นโดยไม่ได้รับอนุญาต จำเลยขัดขวางโดยเปิดและดันประตูไม่ยอมให้เข้าทำการตรวจค้น จำเลยไม่มีความผิดฐานต่อสู้ขัดขวางเจ้าพนักงาน กรณีที่เป็นข้อยกเว้นให้เจ้าพนักงานเข้าค้นได้โดยไม่มีหมายค้นนั้นจะต้องตีความโดยเคร่งครัด คือต้องเป็นกรณีที่เจ้าพนักงานเห็นด้วยตนเอง กล่าวคือต้องปรากฏต่อสายตาของเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจเองมิใช่ได้รับการบอกเล่ามาอีกทีหนึ่ง

คำถาม ในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง นาย B ร้องเรียนต่อร้อยตำรวจโทแดงว่า นาย A มีพฤติการณ์น่าสงสัยโดยในเวลากลางวันจะปิดบ้านและเก็บตัวอยู่ภายในบ้าน ในเวลากลางคืนจึงออกมาจากบ้านไม่ยุ่งเกี่ยวกับเพื่อนบ้านและไม่ปรากฏว่าประกอบอาชีพอะไร สงสัยว่าภายในบ้านจะมีสิ่งของผิดกฎหมายซุกซ่อนอยู่ ร้อยตำรวจโทแดงจึงได้ปรึกษากับพันตำรวจโทดำซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาแล้วพันตำรวจโทดำจึงได้ขอออกหมายค้น ศาลออกหมายค้นโดยในหมายค้นระบุว่าค้นวันที่ 3 เมษายน 2554 บ้านเลขที่ 53/3 ซึ่งเป็นบ้านของนาย A ต่อมาในวันที่ 3 เมษายน 2554 ร้อยตำรวจโทแดงได้ไปบ้านของนาย A แต่ปรากฏว่าหมายค้นระบุบ้านเลขที่ไม่ตรงกับบ้านที่จะทำการค้นดังกล่าวคือ หมายค้นระบุบ้านเลขที่ 53/3 ไม่ตรงกับบ้านเลขที่ของนาย A ซึ่งเป็นบ้านเลขที่ 54/3 ร้อยตำรวจโทแดงเกรงว่าจะจะถูกร้องเรียนว่าปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบด้วยกฎหมายจึงกลับไปปรึกษากับพันตำรวจโทดำก่อน ในวันรุ่งขึ้นนาย B ซึ่งเป็นผู้ร้องเรียนได้แจ้งแก่ร้อยตำรวจโทแดงว่าเมื่อคืนเห็น A ขายเมทแอมเฟตามีนให้แก่คนในหมู่บ้าน เมื่อร้อยตำรวจโทแดงทราบเหตุดังกล่าวจึงไปบ้านของนาย A พร้อมแสดงหมายค้นให้นาย A ดู เมื่อเข้าไปในบ้านก็พบเมทแอมเฟตามีนจำนวน 1 เม็ด ร้อยตำรวจโทแดงจึงจับนาย A ในความผิดฐานมียาเสพติดไว้ในความครอบครอง

            ถามว่า การที่ร้อยตำรวจโทแดงเข้าไปค้นบ้านนาย A และจับนาย A ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่

คำตอบ ไม่มีเวลาจัดทำครับ แต่คำตอบเป็นไปตามเนื้อหาที่กล่าวไว้ข้างต้น ประเด็นสำคัญอยู่ที่ 60 (4) (ค)