การขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7031/2546

พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 90/12, 90/13, 90/26, 90/27, 90/62

     การที่เจ้าหนี้จะได้รับชำระหนี้จากลูกหนี้ที่อยู่ในกระบวนพิจารณาคดีฟื้นฟูกิจการอาจแบ่งตามมูลหนี้ที่เกิดขึ้นได้เป็น 3 ช่วง ช่วงแรก มูลหนี้ที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการและหนี้ที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการจนถึงวันที่ศาลมีคำสั่งตั้งผู้ทำแผนอันเจ้าหนี้จะต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติล้มละลาย พ.ศ. 2483 มาตรา 90/26 และมาตรา 90/27 ช่วงที่สอง หนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากวันที่ศาลมีคำสั่งตั้งผู้ทำแผนจนถึงก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผน หากว่าหนี้ส่วนนี้มิได้กำหนดไว้ในแผนเป็นอย่างอื่น เจ้าหนี้ก็สามารถฟ้องร้องเป็นคดีแพ่งได้โดยอยู่ภายใต้บังคับของมาตรา 90/12(4)(5) และมาตรา 90/13 ช่วงที่สาม หนี้เกิดขึ้นหลังจากศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผน เมื่อแผนฟื้นฟูกิจการมิได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น เจ้าหนี้ย่อมมีสิทธิฟ้องร้องลูกหนี้เป็นคดีแพ่งต่อศาลที่มีเขตอำนาจได้โดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการตามมาตรา 90/62

     เจ้าหนี้ยื่นคำร้องต่อศาลล้มละลายกลางอ้างว่าลูกหนี้ทำสัญญายืมใบหุ้นสามัญของเจ้าหนี้เพื่อนำไปเป็นหลักประกันหนี้ที่ลูกหนี้มีต่อธนาคาร โดยลูกหนี้สัญญาว่าจะจ่ายค่าธรรมเนียมรวมทั้งภาษีมูลค่าเพิ่มให้แก่เจ้าหนี้ในอัตราร้อยละ 3 ของราคาตลาดหุ้นสามัญโดยคิดคำนวณจากราคาปิดเฉลี่ยของแต่ละเดือน หนี้ดังกล่าวจึงมีลักษณะเป็นสัญญาต่างตอบแทนโดยคิดค่าตอบแทนเป็นรายเดือน ซึ่งเกิดขึ้นตามกำหนดเป็นระยะตลอดเวลาที่มีการผูกพันตามสัญญา เมื่อหนี้ค่าธรรมเนียมนับแต่วันที่ 1 เมษายน 2544 ถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน 2544 จำนวน 5,314,827.72 บาท และนับจากวันที่ 1 ธันวาคม2544 จนกว่าสัญญาการยืมใบหุ้นสามัญสิ้นสุดลงเป็นหนี้ที่เกิดขึ้นหลังจากศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนแล้ว และแผนฟื้นฟูกิจการมิได้กำหนดเรื่องดังกล่าวไว้ เจ้าหนี้จึงหาอาจมีคำขอในคดีฟื้นฟูกิจการต่อศาลล้มละลายกลางให้สั่งให้ลูกหนี้ชำระหนี้ดังกล่าวได้ไม่ เจ้าหนี้ต้องไปดำเนินการฟ้องร้องเป็นคดีแพ่งต่อศาลที่มีเขตอำนาจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7032/2546

     การที่จะได้รับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการแบ่งตามมูลหนี้ที่เกิดขึ้น 3 ช่วง คือ ช่วงแรก มูลหนี้เกิดก่อนศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการหรือเกิดหลังจากศาลมีคำสั่งให้ฟื้นฟูกิจการถึงวันที่มีคำสั่งตั้งผู้ทำแผน ซึ่งเจ้าหนี้จะต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตามที่กำหนดไว้ใน พ.ร.บ.ล้มละลายฯ มาตรา 90/26 และมาตรา 90/27 ช่วงที่ 2 หนี้ที่เกิดหลังจากศาลมีคำสั่งตั้งผู้ทำแผนจนถึงก่อนศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผน หากหนี้ดังกล่าวมิได้กำหนดไว้ในแผน เจ้าหนี้ก็สามารถฟ้องเป็นคดีแพ่งได้ตามมาตรา 90/12 (4) และ (5) มาตรา 90/13 ช่วงที่สาม หนี้ที่เกิดหลังจากที่ศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผน เมื่อแผนฟื้นฟูกิจการมิได้กำหนดไว้เป้นอย่างอื่น เจ้าหนี้ย่อมฟ้องลูกหนี้เป็นคดีแพ่งต่อศาลที่มีเขตอำนาจได้โดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้ในการฟื้นฟูกิจการตามมาตรา 90/62 สำหรับหนี้ที่เจ้าหนี้ขอมาในคดีนี้ เจ้าหนี้อ้างว่าเป็นหนี้ที่เกิดจากลูกหนี้ทำสัญญายืมใบหุ้นสามัญของเจ้าหนี้เพื่อนำไปเป็นหลักประกันหนี้สินที่ลูกหนี้มีต่อธนาคาร ก. โดยลูกหนี้สัญญาว่าจะจ่ายค่าธรรมเนียมรวมทั้งภาษีมูลค่าเพิ่มในการยืมใบหุ้นในอัตราร้อยละ 3 ของราคาตลาดหุ้นสามัญ โดยคิดคำนวณจากราคาปิดเฉลี่ยของแต่ละเดือน จึงมีลักษณะเป็นสัญญาต่างตอบแทนเป็นรายเดือน เหตุนี้หนี้ของเจ้าหนี้ย่อมเกิดขึ้นตามกำหนดตลอดเวลาที่มีการผูกพันตามสัญญาดังกล่าว เมื่อเจ้าหนี้ขอให้ผู้บริหารแผนชำระหนี้ค่าธรรมเนียมซึ่งเกิดขึ้นหลังจากศาลมีคำสั่งเห็นชอบด้วยแผนแล้วและแผนฟื้นฟูกิจการก็มิได้กำหนดเรื่องดังกล่าวไว้ เจ้าหนี้จึงหาอาจมีคำขอในคดีนี้ให้ศาลล้มละลายกลางสั่งให้ลูกหนี้ชำระหนี้ดังกล่าวได้ไม่ เมื่อผู้บริหารแผนได้โต้แย้งสิทธิของเจ้าหนี้ เจ้าหนี้ก็ต้องไปดำเนินการฟ้องต่อศาลที่มีเขตอำนาจ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3195/2549 (ออกเนติแล้ว)