"นำเช็คไปเรียกเก็บก่อนวันถึงกำหนดชำระหนี้เงินกู้"
ผู้ต้องหาที่ ๑ ที่ ๒ ทำสัญญากู้เงิน ๕๓๗,๔๐๐ บาท จากผู้เสียหาย ในสัญญากู้ระบุว่า จะต้องชำระหนี้เงินกู้ภายในวันที่ ๒๐ ม.ค. ๕๒ ในวันที่ทำสัญญากู้ได้มอบเช็คที่ผู้ต้องหาที่ ๒ ลงลายมือชื่อสั่งจ่าย ผู้ต้องหาที่ ๑ ลงลายมือชื่อสลักหลัง ๑๔ ฉบับ สั่งจ่ายรวม ๕๓๗,๔๐๐ บาท เพื่อชำระหนี้เงินกู้ตามสัญญา
เมื่อเช็คฉบับที่ ๑ ถึงที่ ๓ ถึงกำหนดชำระได้นำไปเรียกเก็บเงิ...นตามเช็ค ธนาคารได้ปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค โดยให้เหตุผลว่า "เงินในบัญชีไม่พอจ่าย" เมื่อวันที่ ๒๔ ธ.ค. ๕๑ ฉบับที่ ๔ ถึง ๖ ปฏิเสธการจ่ายเมื่อวันที่ ๓๐ ธ.ค. ๕๑ ฉบับที่ ๗ ถึง ๙ ปฏิเสธการจ่ายเมื่อวันที่ ๖ ม.ค. ๕๒ ส่วนฉบับที่ ๑๐ ถึง ๑๔ ปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คเมื่อวันที่ ๓ ก.พ. ๕๒ ให้เหตุผลว่า "บัญชีปิดแล้ว"
แม้การออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฏหมาย แต่หนี้กู้ยืมถึงกำหนดชำระในวันที่ ๒๐ ม.ค. ๕๒ การที่นำเช้คไปเรียกเก็บเงินก่อนครบกำหนดตามสัญญากู้และถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็คในขณะที่หนี้เงินกู้ยังไม่อาจบังคับได้ การกระทำของผู้ต้องหาที่ ๑ ที่ ๒ จึงไม่มีความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ ชี้ขาดไม่ฟ้องผู้ต้องหาที่ ๑ ที่ ๒ ฐานร่วมกันออกเช็คโดยเจตนาไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็ค ออกเช็คในขณะที่ออกเช็คไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงใช้เงินได้ และออกเช็คให้มีจำนวนเงินมีจำนวนเงินสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่ที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงใช้เงินได้ในขณะออกเช็ค (ชี้ขาดความเห็นแย้ง ๒๔/๒๕๕๓)
ข้อสังเกต :
๑. จำนวนเงินที่กู้ยืมเท่ากับจำนวนเงินที่ลงในเช็คทั้ง ๑๔ ฉบับ ทั้งที่ในสัญญากู้มีการคิดดอกเบี้ยแต่ไม่มีการคำนวณดอกเบี้ยไว้ในเช็คหรือแม้ไม่มีการระบุดอกเบี้ยไว้ในสัญญากู้ ก็เป็นกรณีที่ไม่ได้ระบุดอกเบี้ยไว้ก็สามารถเรียกดอกเบี้ยได้ร้อยละเจ็ดกี่งต่อปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา ๗ การที่ออกเช็คชำระหนี้เงินกู้ไว้เท่าจำนวนเงินที่ลงในเช็ค จึงเสมือนหนึ่งว่าเป็นการออกเช็คแลกเงินสดหรือออกเช็คประกันหนี้เงินกู้
๒. การที่จะเป็นความผิดตาม พ.ร.บ.ต้องเป็นการออกเช็คชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฏหมาย ไม่ใช่การออกเช็คประกันการชำระหนี้
๓. หากในกรณีดังกล่าวหากกู้ยืมเงินแต่ไม่ได้ทำสัญญากู้เงินไว้ ซึ่งกู้ยืมเงินเกินกว่า ๒,๐๐๐ บาทขึ้นไป หากไม่มีหลักฐานลงลายมือชื่อผู้กู้เป็นสำคัญ ไม่สามารถฟ้องร้องบังคับคดีได้ แล้วออกเช็คเพื่อชำระหนี้เงินกู้ก็จะเป็นกรณีที่ออกเช็คชำระหนี้ที่มีอยู่จริง แต่ไม่สามารถบังคับได้ตามกฏหมาย จึงไม่มีความผิดตาม พ.ร.บ.ความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ แต่สามารถฟ้องในฐานะเป็นผู้สั่งจ่ายและเป็นผู้สลักหลังตาม ป.พ.พ. มาตรา ๙๐๐, ๙๐๕, ๙๑๗, ๙๑๙, ๙๕๙, ๙๘๗, ๙๘๙
๔. หนี้ตามสัญญากู้มีกำหนดวันชำระหนี้ไว้แน่นอนตามปฏิทิน เมื่อยังไม่ถึงกำหนดใช้เงินตามที่ระบุไว้ในสัญญากู้ ลูกหนี้มีสิทธิปฏิเสธที่จะชำระหนี้เงินกู้ได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา ๒๐๓ วรรคสอง ดังนั้น เช็คที่ได้ออกชำระหนี้เงินกู้จึงไม่อาจบังคับชำระหนี้ได้เพราะหนี้เงินกู้ยืมยังไม่ถึงกำหนดกำหนดชำระ ดังนั้น ในขณะที่ครบกำหนดชำระหนี้ตามเช็ค (วันที่ลงในเช็ค) จึงเป็นกรณีที่มีการออกเช็คชำระหนี้เงินกู้ที่มีอยู่จริงแต่ยังไม่สามารถบังคับชำระหนี้เงินกู้ได้ จึงไม่ครบองค์ประกอบความผิดเกี่ยวกับการใช้เช็คฯ แต่สามารถฟ้องในทางแพ่งในฐานะผู้สั่งจ่ายและผู้สลักหลังได้
๕. ความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คฯ หากมีการใช้เงินตามเช็คแก่ผู้ทรงหรือธนาคารภายใน ๓๐ วันนับแต่วันที่ผู้ออกเช็คได้รับหนังสือบอกกล่าวจากผู้ทรงเช็คว่าธนาคารไม่ใช้เงินตามเช็ค หรือหนี้ตามเช็คสิ้นลงเช่นมีการชำระหนี้เงินกู้ยืมเต็มตามตามสัญญากู้ หากได้กระทำก่อนศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด คดีเลิกกัน สิทธิในการนำคดีอาญามาฟ้องระงับไป
(ท่านจิระประวัติ เเบบประเสริฐ)
|
