สำคัญผิด
    • สำคัญผิดในเหตุยกเว้นความผิด
    • สำคัญผิดในเหตุยกเว้นโทษ
    • สำคัญผิดในเหตุลดโทษ
    • สำคัญผิดว่ากำลังกระทำความผิด ซึ่งเป็นไปไม่ได้อย่างแน่แท้

               มาตรา ๖๒ “ข้อเท็จจริงใด ถ้ามีอยู่จริงจะทำให้การกระทำไม่เป็นความผิด หรือทำให้ผู้กระทำไม่ต้องรับโทษ หรือได้รับโทษน้อยลง แม้ข้อเท็จจริงนั้นจะไม่มีอยู่จริง แต่ผู้กระทำสำคัญผิดว่ามีอยู่จริง ผู้กระทำย่อมไม่มีความผิด หรือได้รับยกเว้นโทษ หรือได้รับโทษน้อยลง แล้วแต่กรณี
              ถ้าความไม่รู้ข้อเท็จจริงตามความในวรรคสามแห่งมาตรา ๕๙ หรือความสำคัญผิดว่ามีอยู่จริงตามความในวรรคแรก ได้เกิดขึ้นด้วยความประมาทของผู้กระทำความผิด ให้ผู้กระทำรับผิดฐานกระทำโดยประมาท ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะว่า การกระทำนั้นผู้กระทำจะต้องรับโทษแม้กระทำโดยประมาท”
 
              การกระทำโดยสำคัญผิดว่ามีข้อเท็จจริงซึ่งเป็นเหตุยกเว้นความผิด ยกเว้นโทษ ลดโทษ หมายความว่า ในความเป็นจริงการกระทำนั้น มีองค์ประกอบภายนอกของความผิดครบถ้วน ผู้กระทำก็รู้ว่ามีข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบภายนอกครบถ้วน แต่ผู้กระทำสำคัญผิดว่า การกระทำนั้นมีเหตุหรือเป็นเหตุ ยกเว้นความผิด ยกเว้นโทษ ลดโทษ เช่น นาย ก. กับนาย ข. เป็นคู่อริกันมานาน  วันหนึ่งนาย ก. พบกับนาย ข. จึงต้องการขู่ให้นาย ข. กลัวจึงแกล้งทำทีเหมือนล้วงปืนออกมาจากกระเป๋าเพื่อต้องการข่มขู่นาย ข. ซึ่งความจริงนาย ก. ไม่มีปืนและตนเองก็รู้ว่าตนเองไม่มีปืนจริง ๆ  แต่นาย ข. เข้าใจว่านาย ก. จะยิงตน  นาย ข.จึงใช้ปืนของตนที่มีอยู่ออกมายิงนาย ก. ตาย
             กรณีข้างต้น นาย ข.รู้ดีว่าตนกระทำการยิงนาย ก. ไม่ใช่เรื่องขาดองค์ประกอบภายนอก ไม่ใช่เรื่องไม่รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบภายนอก เพราะนาย ข. รู้ดีว่าตนกำลังฆ่านาย ก. รู้ดีว่านาย ก. คือผู้อื่น(คน) ไม่ใช่ศพ แต่นาย ข.สำคัญผิดว่าตนกำลังทำการป้องกันตัวเอง
 

ผล
              การกระทำของผู้สำคัญผิด เป็นการกระทำโดยเจตนา กล่าวคือ ผู้กระทำรู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบภายนอกของความผิด และเป็นการกระทำโดยเจตนา(องค์ประกอบภายใน) การกระทำของผู้กระทำจึงครบองประกอบความผิด การกระทำของผู้กระทำจึงเป็นความผิด แต่เป็นการกระทำที่ไม่ควรตำหนิเขา เพราะเหตุว่าเป็นความสำคัญผิด